Διπλωματική Εργασία
Ελευθερία και “πνευματική ιδιοκτησία” στην εποχή του διαδικτύου

Επιβλέπων: Γιάννης Μαϊστρος, Αναπλ. Καθηγητής ΕΜΠ
ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Πάρης Χρυσός
Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών
και Μηχανικών Υπολογιστών 
Ε. Μ. Π

*

Ελευθερία και “πνευματική ιδιοκτησία” στην εποχή του διαδικτύου
Πτυχιακή Εργασία
Πάρης Χρυσός
Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών
Ε. Μ. Π
Εγκρίθηκε από τριμελή επιτροπή τον Ιούλιο του 2006
Γ. Μαΐστρος, Γ. Μηλιός, Τ. Σελλής

Περιεχόμενα
Εισαγωγή	5
Κεφάλαιο 1: Οι σταθμοί της αντιγραφής στην ιστορία.	7
Αρχαία Ελλάδα: αντιγράφοντας προχωράμε	7
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: αντέγραψε αν μπορείς	7
Κίνα: η εμφάνιση του τυπογραφείου	7
Ευρωπαϊκά Καθεστώτα Εκτύπωσης	8
Τυπογραφείο	8
Υπολογιστές	9
Κεφάλαιο 2: Πατέντες και Copyright σήμερα. 	10
Εισαγωγή	10
Οι βασικοί παίχτες του παιχνιδιού.	10
BSA	10
FSF: Free Software Foundation – Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού	11
EFF – Electronic Frontier Foundation – Ίδρυμα Ηλεκτρονικών Συνόρων	11
FFII – Foundation For a Free Information Infrastructure – Ίδρυμα γαι μια Δομή Ελεύθερης Πληροφορίας	11
Παγκόσμιος Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας - ΠΟΠΙ (World Intellectual Property Organization – WIPO). 	11
Σε τι διαφέρουν οι πατέντες από το copyright;	12
Το λογισμικό προϋπήρχε της ιδιοκτησίας του	12
Τι συμβαίνει στις ΗΠΑ με το copyright και τις πατέντες λογισμικού: Μια σύντομη 
περιγραφή	13
Σκοπός	13
Οι πατέντες λογισμικού	13
Τι ακριβώς πατεντάρουν στο λογισμικό;	14
Παρένθεση: ανοικτό πρότυπο (open format)	15
Τι ακριβώς “προστατεύει” το copyright;	15
Ποιος “έχει” το Copyright;	16
Δίκαιη χρήση: η σημαντικότερη εξαίρεση στα δικαιώματα του copyright	17
Digital Millennium Copyright Act: κυνηγώντας μάγισσες.	17
Παραδείγματα των συνεπειών του copyright στον προγραμματισμό.	18
Η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Felten απειλείται	18
Η SunnComm απειλεί τελειόφοιτο φοιτητή	18
H Hewlett Packard απειλεί τη SNOsoft	19
Ακύρωση δημοσίευσης βιβλίου από εκδοτικό οίκο	19
Παρεμποδισμός έρευνας στο λογισμικό λογοκρισίας (cencorware).	19
Η σύλληψη του Dmitry Sklyarov	19
Επιστήμονες και προγραμματιστές αποσύρουν την έρευνά τους	20
Ξένοι επιστήμονες αποφεύγουν τις ΗΠΑ	20
To IEEE παλεύει ενάντια στο DCMA	21
Λογοκρισία στο επιστημονικό Περιοδικό 2600	21
Δημοσιογράφος του CNET αισθάνεται μια ψύχρα	21
Ο νόμος για το Copyright απειλεί την ανωνυμία στην περιήγηση στο διαδίκτυο και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.	22
Το ύπουλο λογισμικό της Sony	22
Μεγάλα Στούντιο Ταινιών κλείνουν 321 εργαστήρια λογισμικού	22
Πατέντες λογισμικού στην Ευρώπη: μια μάχη που έχουμε μπροστά μας	23
Το χρονικό	23
Ελληνική Νομοθεσία	27
Αντικείμενο και περιεχόμενο του δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας	27
Περιορισμοί του περιουσιακού δικαιώματος	28
Ειδικές διατάξεις για τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών	28
Πνευματικά δικαιώματα λογισμικού, χωρίς πατέντες	29
Παραδείγματα εφαρμογής του νόμου για το copyright στο λογισμικό στην Ελλάδα	30
Χρήση για εκπαιδευτικούς σκοπούς	30
Κεφάλαιο 3: Δομές και προϊόντα αλληλεγγύης στο διαδίκτυο	31
Τα δίκτυα Peer To Peer (P2P).	31
Γενικά	31
Νόμοι και P2P	31
To napster	31
Το EFF για τη διαμάχη εταιρειών – p2p	32
To Freenet	32
Η σταυροφορία της RIAA ενάντια στους χρήστες του p2p.	34
Web log ή Blog (διαβάζεται B-Log)	35
Περί τίνος πρόκειται	35
Είδη blog	35
Εξάπλωση των blog	36
Δημοσιογραφία πέρα από τη λογοκρισία	37
Συμπερασματικά	38
Ελεύθερο Λογισμικό και Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα (ΕΛΛΑΚ)	38
Τι είναι το ελεύθερο λογισμικό;	38
Ελεύθερο Λογισμικό, Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα και Copyleft	38
ALIS: Οι εθελοντές του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ που μας κάνουν να ακούμε	39
Η κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού - Ποιοι είναι και γιατί το κάνουν;	41
Εργασιακή κατάσταση και εμπειρία	41
Προσωπικά χαρακτηριστικά (ηλικία, φύλο κτλ	42
Εμπλοκή και δραστηριότητα στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού	43
Δραστηριότητα στον εμπορικό χώρο του λογισμικού	44
Κίνητρα εμπλοκής στην κοινότητα του ΕΛΛΑΚ	44
Σύγκριση εμπειριών του ελεύθερου λογισμικού στο εμπορικό πεδίο	46
Κοινωνικές, ιδεολογικές πεποιθήσεις των ΠΕΛ.	46
Κεφάλαιο 4: Παρατηρήσεις και σχόλια	47
Σε ποιόν ανήκει η γνώση;	47
Το θέμα της επιβίωσης 	49
Κατάργηση του copyright στην επιστήμη	49
Η έννοια της εφεύρεσης.	50
Παράρτημα	51
Το Νομικό προφίλ της Ελλάδας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας	51
IPTV – η επόμενη μέρα για το διαδίκτυο;	55

Εισαγωγή

Η λέξη Internet (από το internetwork, ή διαδίκτυο) ετυμολογικά σημαίνει τη σύνδεση δυο ή περισσοτέρων υπολογιστών. Ωστόσο πλέον έχει καθιερωθεί η χρήση της λέξης διαδίκτυο (ή Διαδίκτυο αν προτιμάτε) για να αποκαλούμε έτσι τον παγκόσμιο ιστό. 
Η διάδοση της χρήσης του διαδικτύου λαμβάνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις επηρεάζοντας όλο και περισσότερες πλευρές της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής σε όλο και περισσότερα μέρη του κόσμου. Παράλληλα δίνει μια πρωτοφανή δυνατότητα επικοινωνίας (σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο) μεταξύ των χρηστών του (ανταλλαγή απόψεων, εμπειριών, γνώσεων, αλλά και ψηφιακών αγαθών – μουσικής, ταινιών, λογισμικού κτλ).
Αυτή η ελευθερία επικοινωνίας (η οποία ανοίγει με τη σειρά της μια ολόκληρη συζήτηση για το πώς επηρεάζει τις ανθρώπινες σχέσεις) διαπλέκεται με τους προϋπάρχοντες όρους ανταλλαγής και διάδοσης των άυλων αγαθών.
Η εργασία αυτή έχει σκοπό την παρουσίαση μιας όσο το δυνατόν σφαιρικής εικόνας για την κατάσταση που προκύπτει παγκόσμια και των επιπτώσεων που έχει στη ζωή και τη δημιουργία των προγραμματιστών, των χρηστών του διαδικτύου, των καταναλωτών.
Συγκεκριμένα θα εστιάσουμε στα εξής ζητήματα:
1.	Διακαιώματα και περιορισμοί που απορρέουν από τον έννοια “πνευματική ιδιοκτησία” και τις αντίστοιχες νομοθεσίες. Με δεδομένο το γεγονός ότι η συζήτηση έχει ανοίξει περισσότερο και με πιο συγκεκριμένο τρόπο στις ΗΠΑ, θα επικεντρωθούμε στο πώς αυτό το ζήτημα τίθεται στο δυτικό κόσμο, δίνοντας μάλιστα βαρύτητα στο αγγλοσαξονικό μοντέλο. Έπειτα θα κάνουμε μια επισκόπηση στο τι προβλέπεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα.
2.	Δομές αλληλεγγύης που αναπτύσσονται βασισμένες στις νέες τεχνολογίες και ιδιαίτερα στο διαδίκτυο (peer to peer δίκτυα, blogs κ.ά.) και η διαπλοκή τους με τα “πνευματικά δικαιώματα”. Θα μελετήσουμε πιο αναλυτικά την κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού/ λογισμικού ανοικτού κώδικα (ΕΛΛΑΚ). 
3.	Θα επιχειρήσουμε μια βουτιά στην προϊστορία του όρου “πνευματικά δικαιώματα” και όσων αυτός περικλείει, έτσι όπως εξελίχτηκαν στο χρόνο και  μέχρι τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες. 
Ο όρος “πνευματική ιδιοκτησία” άρχισε να χρησιμοποιείται ευρέως σε διεθνές επίπεδο από την ίδρυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ο οποίος υπάγεται στον ΟΗΕ) το 1967 και μετά. Όπως ορίζει ο ίδιος ο ΠΟΠΙ,  όταν λέμε “πνευματική ιδιοκτησία” εννοούμε το copyright, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (πατέντες),  τα βιομηχανικά σχέδια και τα σχέδια ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και γεωγραφικά δεδομένα.
Στην εποχή του διαδικτύου, εκείνα που αποκτούν μεγάλη αξία για τις επιχειρήσεις, τους ερευνητές, και τους καταναλωτές έχουν να κάνουν κυρίως με τα δυο πρώτα (copyright και πατέντες), τα οποία και θα μας απασχολήσουν σε αυτή τη μελέτη. Και πιο συγκεκριμένα το πώς αυτά επηρεάζουν ή θέλουν να επηρεάσουν όσα συμβαίνουν στο διαδίκτυο και τον υπολογιστή μας. Η γνώση καθ' αυτή του τι συμβαίνει σήμερα με τα παραπάνω είναι μια απαραίτητη συνθήκη για την εργασία ενός μηχανικού υπολογιστών ή προγραμματιστή, αλλά και όσων χρησιμοποιούν τα προϊόντα της τεχνολογίας. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να αποτελέσει έναν οδηγό για όσους και όσες θέλουν να γνωρίσουν τι συμβαίνει και τι ισχύει διεθνώς γύρω από αυτά τα ζητήματα.

Κεφάλαιο 1: Οι σταθμοί της αντιγραφής στην ιστορία.
Αρχαία Ελλάδα: αντιγράφοντας προχωράμε
Το πιο αξιοσημείωτο παράδειγμα από την αρχαιότητα είναι η αρχαία Ελλάδα, μιας και είναι από τις περιοχές όπου αναπτύχθηκε γρήγορα ο έγγραφος πολιτισμός.  Οι ραψωδοί και οι συγγραφείς συνήθιζαν να απαγγέλλουν τα έργα τους στο κοινό. Τα βιβλία αφορούσαν ένα πολύ μικρό μέρος του πληθυσμού, ουσιαστικά τους διανοούμενους. Ακόμα και στις περιπτώσεις όπως στην Αθήνα, που το κράτος πλήρωνε κάποιον να συγγράψει ένα έργο, άπαξ και το έργο παρουσιαζόταν, ήταν ελεύθερη η αναπαραγωγή του έργου, πράγμα που γινόταν για αιώνες μετά.  Η συγγραφή των βιβλίων γινόταν στο χέρι και άρα δε υπήρχε η έννοια της μαζικής αντιγραφής. Επιπλέον, κάθε ένας που αντέγραφε ένα βιβλίο μπορούσε να προσθέτει ή να αφαιρεί ότι του άρεσε.
Τα έπη ήταν επί της ουσίας συγγραφή/ συρραφή ραψωδιών που τραγουδιόταν για αιώνες από γενιά σε γενιά.
Ωστόσο, ανάμεσα στις αμέτρητες πόλεις κράτη και έργα, συναντάμε μια μορφή πνευματικού δικαιώματος. Πρόκειται για τους “Δειπνοσοφιστές” του Αθήναιου, και το δικαίωμα να κρατάει κάποιος μυστική μια συνταγή...
Επίσης, τόσο στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, όσο και την Κινέζικη, παρόλο που υπήρχε εμπόριο βιβλίων, δεν εμφανίστηκε πουθενά η έννοια του copyright και συνεπώς αντίστοιχοι νόμοι.
Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία: αντέγραψε αν μπορείς
Στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία άκμασε το εμπόριο βιβλίων. Εγγράμματοι σκλάβοι, ακριβοί στην αγορά και την συντήρησή τους, μετέγραφαν κείμενα πάνω σε φύλλα από πάπυρο και τα  διόρθωναν ορθογραφικά. Άλλοι σκλάβοι μετέτρεπαν αυτά τα φύλλα σε κυλίνδρους και βιβλία που έφεραν τη σφραγίδα εκδοτών της Ρώμης και είχαν ανταπόκριση σε βιβλιοπωλεία γύρω από τη Μεσόγειο. Το νομικό δόγμα στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία έγινε τρομερά αναλυτικό. Ωστόσο δεν υπήρχε copyright. Και ο λόγος ήταν απλός: το κόστος για την αγορά και τη συντήρηση των ειδικευμένων σκλάβων που απαιτούνταν για μια τέτοια επιχείρηση ήταν τόσο μεγάλο, που πρακτικά μόνο όσοι ήταν ήδη στην τάξη των εκδοτών μπορούσαν να έχουν.
Κίνα: η εμφάνιση του τυπογραφείου
Υπάρχει ένας αριθμός από επιστημονικές μελέτες που υποστηρίζουν την άποψη ότι η τυπογραφεία ήταν μια τεχνική που εφαρμοζόταν για πολλούς αιώνες πριν έρθει στην Ευρώπη. Στην Κίνα το χαρτί εφευρέθηκε στην αρχή της πρώτης χιλιετίας και στο τέλος της πρώτης χιλιετηρίδας σύμφωνα – με αυτή την άποψη - η πρέσα εκτύπωσης. Με αυτές τις εφευρέσεις η αντιγραφή ήταν πολύ πιο εύκολη και πιο φτηνή. Οι αυτοκρατορικές αρχές ανταποκρίθηκαν σε αυτή την εξέλιξη με τη απαγόρευση και την αστυνόμευση της αντιγραφής ορισμένων έργων. Σύντομα ιδιώτες έσπευσαν να  σταματήσουν την ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή των αντιγράφων με το να καταχωρούν τα έργα τους στις αυτοκρατορικές αρχές και να σφραγίζουν τις αξιώσεις τους σε κάθε αντίγραφο. Η εμφάνιση ουσιαστικά μιας μορφής copyright (δείτε αργότερα) ήρθε μαζί με την εμφάνιση της τυπογραφίας.
 
Ευρωπαϊκά Καθεστώτα Εκτύπωσης
Το τυπογραφείο εισήχθη τον πέμπτο αιώνα στην Ευρώπη όταν ακόμα επικρατούσαν δικαιώματα από το Μεσαίωνα. Για παράδειγμα η εκκλησία και τα πανεπιστήμια λειτουργούσαν ως λογοκριτές και συντεχνίες έλεγχαν το εμπόριο και τις κατασκευές. Με την εμφάνισή του προκαλέσει την ανάπτυξη ενός εμπορίου βιβλίων, το οποίο διαπλεκόταν με τις προϋπάρχουσες δομές. Οι εκτυπωτές και οι βιβλιοπώλες, όσο πολλαπλασιάζονταν, οργανώνονταν σε συντεχνίες για να αποφύγουν τον ανταγωνισμό. 

 
Ευρώπη: 1403 : Το ιστορικό του αγγλοσαξονικού νομικού πλαισίου.
Το 1403 ο δήμαρχος και οι δημοτικοί σύμβουλοι της πόλης του Λονδίνου ενέκριναν το σχηματισμό μιας αδελφότητας ή συντεχνίας των χαρτοπωλών. Η συντεχνία αυτή αποτελούταν από βιβλιοπώλες, οι οποίοι πωλούσαν ως τότε χειρόγραφα βιβλία και τα υλικά που χρειάζονταν για να γραφεί ένα βιβλίο εκείνη την εποχή, και οι διακοσμητές ήταν ζωγράφοι που αναλάμβαναν να διακοσμήσουν τα βιβλία. 
Σταδιακά το τυπογραφείο εισήλθε στην επιχείρηση των χαρτοπωλών και μέχρι τα μέσα του έκτου αιώνα οι εκτυπωτές είχαν αντικαταστήσει στο μεγαλύτερο μέρος το εμπόριο των χειρογράφων βιβλίων. Το 1557 η συντεχνία έλαβε βασιλικό χάρτη ενσωμάτωσης και το 1559 έγινε μια ένστολη συντεχνία. 
Ο χάρτης τους έδινε ένα μονοπώλιο στην παραγωγή βιβλίων, εξασφαλίζοντας τους από τον εξωτερικό ανταγωνισμό. Από εδώ προκύπτει και η ετυμολογία της λέξης copyright. Ωστόσο η επίλυση των εσωτερικών διαφωνιών που αφορούσαν παραβάσεις της ιδιοκτησίας των αντιγράφων επαφιόταν στους ίδιους. Επιπλέον η Συντεχνία απέκτησε ένα σώμα φυλάκων για τον έλεγχο και τον διακανονισμό του εμπορίου.
Έτσι η Συντεχνία είχε πλέον το δικαίωμα να ψάχνει για τον εντοπισμό “παράνομων” αντιγράφων, δηλ. αντιγράφων που είχαν φτιαχτεί από εξωτερικούς χαρτοπώλες να εμποδίζει την έκδοση οποιουδήποτε βιβλίου δεν είχε αδειοδοτηθεί από φύλακα της Συντεχνίας, μαζί με κυβερνητικό υπάλληλο, και δεν είχε καταχωρηθεί στο “βιβλίο εισόδων αντιγράφων” της Συντεχνίας.
Ο κανονισμός αυτός κράτησε, τουλάχιστον ονομαστικά, μέχρι το 1695 για να αντικατασταθεί το 1710 με το πρώτο νόμο για το copyright.
 
Τυπογραφείο
Η εποχή του τυπογραφείου ήταν μια τομή σε σχέση με ό,τι ίσχυε μέχρι τότε. Για πρώτη φορά έγινε εφικτή η μαζική αναπαραγωγή συγγραμμάτων. Το έργο στοιχειοθετούταν και χιλιάδες όμοια αντίτυπα μπορούσαν να αναπαραχθούν. Επιπλέον η αντιγραφή γινόταν από τον τυπογράφο αυτή τη φορά και όχι από κάποιον άλλο διανοούμενο/ φιλόσοφο/ γραμματικό, πέρα από αυτό που έγραφε το αρχικό κείμενο.
Επειδή ακριβώς ήταν συγκεκριμένα τα σημεία από όπου μπορούσε να υπάρξει μαζική αναπαραγωγή κάποιου έργου (στα τυπογραφεία που ήταν σε συγκεκριμένα και γνωστά σημεία), ήταν εύκολη και η επιτήρηση αυτής της διαδικασίας.
Η πιθανή αντιγραφή και επεξεργασία έργων εκείνη την εποχή από μεμονωμένα άτομα δεν ήταν μια συνηθισμένη τακτική και ακόμα και να συνέβαινε, δεν υπήρχε λόγος να κατασταλεί, αφού δεν μπορούσε να είναι μαζική. 
Υπολογιστές
Η εποχή των υπολογιστών είναι η εποχή εκείνη στην οποία η αντιγραφή και η τροποποίηση μπορεί να γίνει σε αμέτρητα σημεία. Πλέον ο έλεγχος δεν είναι εύκολος όπως πριν και αφορά ένα συνεχώς διογκωμένο κομμάτι της κοινωνίας (όσους και όσες έχουν υπολογιστή) και όχι κάποια συγκεκριμένα κέντρα. 

Κεφάλαιο 2: Πατέντες και Copyright σήμερα. 
Εισαγωγή
Στο κεφάλαιο αυτό θα περιγράψουμε από τη νομική σκοπιά τι είναι οι πατέντες και το copyright και τι προβλέπουν. Θα εστιάσουμε στις ΗΠΑ, όπου έχουν καταγραφεί και οι μεγαλύτερες συνέπειες της εφαρμογής των σχετικών νόμων στο λογισμικό και τις νέες τεχνολογίες γενικότερα. Έπειτα θα εξετάσουμε τι συμβαίνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρουσιάζοντας ένα χρονικό που μοιάζει με πολιτικό θρίλερ και εξελίσσεται μέχρι και σήμερα (Ιούλης 2006) και έχει να κάνει με την κατοχύρωση ή όχι των πατεντών λογισμικού στην Ε.Ε., και τέλος θα περάσουμε στην ελληνική νομοθεσία σχετικά με το copyright και τα προγράμματα υπολογιστών. Παράλληλα θα εκθέσουμε εκτιμήσεις για τις αδυναμίες αυτών των νομικών πλαισίων.
Πιο πριν, είναι χρήσιμο να πούμε λίγα λόγια για τους “παίκτες του παιχνιδιού”, τους οργανισμούς που εμπλέκονται άμεσα με την οριοθέτηση των πατεντών και του copyright διεθνώς. 
Οι βασικοί παίχτες του παιχνιδιού.
BSA
Τα αρχικά BSA σημαίνουν Business Software Alliance (Ένωση Επιχειρήσεων Λογισμικού). Ανάμεσα στα μέλη της είναι 25 διεθνείς επιχειρήσεις όπως η ΙΒΜ, η Microsoft, η Cisco, η Hewlett Packard, η Intel, η SAP, Symantec, η Apple. Σε αυτή συμμετέχουν  ωστόσο και περίπου 30 μικρότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Όπως αναφέρει στο site της (www.bca.org), η BSA είναι “η φωνή της παγκόσμιας βιομηχανίας εμπορικού λογισμικού, ενώπιον των κυβερνήσεων και της διεθνούς αγοράς (...)”.  “Η BSA εκπαιδεύει  τους καταναλωτές στη διαχείριση του λογισμικού και την προστασία του copyright (...)”. Οι δραστηριότητές της απλώνονται σε πάνω από 60 κράτη. 
Η BSA αναλαμβάνει να συμβουλεύει κυβερνήσεις και όχι μόνο για ζητήματα copyright και πατεντών, αλλά και να οργανώνει την δράση όσων έχουν συμφέρον από την κατοχύρωση των πατεντών στο λογισμικό, και ιδιαίτερα στην Ε.Ε.
Στο site της BSA καλούνται οι επισκέπτες να καταγγείλουν ανώνυμα ένα άτομο ή μια επιχείρηση για τη χρήση λογισμικού χωρίς άδεια. Η BSA αναλαμβάνει να κινήσει νομικές διαδικασίες (αγωγές κτλ) ενάντια στους “πειρατές”. Τα παιδιά και οι φοιτητές είναι τα άτομα κυρίως στους οποίους απευθύνεται η καμπάνια εκπαίδευσης των καταναλωτών της BSA. Ωστόσο δεν περιορίζεται σε αυτές τις κατηγορίες.
Η ελληνική σελίδα της BSA μας ενημερώνει για παράδειγμα: “Είτε κάνετε μερικά αντίγραφα για φίλους, δανείζετε δίσκους, διανέμετε και/ή κατεβάζετε πειρατικό λογισμικό μέσω του Internet, είτε αγοράζετε μία άδεια χρήσης ενός προϊόντος και το εγκαθιστάτε σε 100 υπολογιστές της εταιρίας, παραβιάζετε τη νομοθεσία. Δεν έχει σημασία αν θα κερδίσετε χρήματα από αυτό ή όχι, είστε εκτεθειμένοι σε σημαντικές αστικές και πιθανόν και ποινικές ποινές”. 
FSF: Free Software Foundation – Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού
Το Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού (www.fsf.org) είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που εδρεύει στη Βοστόνη των ΗΠΑ. Ιδρύθηκε το 1985 για να υποστηρίξει το πρότζεκτ GNU.
To πρότζεκτ GNU (Gnu is Not Unix) ξεκίνησε το 1984. Σκοπός του ήταν η ανάπτυξη ενός πλήρους λειτουργικού συστήματος που να είναι ελεύθερο (βλέπε Κεφάλαιο 3, “Τι είναι το ελεύθερο λογισμικό”). Το GNU εκδίδει δικές του άδειες copyright (GPL και LGPL) οι οποίες αποσκοπούν στην εξασφάλιση της ελευθερίας του λογισμικού. Απέναντι στη φιλοσοφία του copyright, προτάσσει τη φιλοσοφία του copyleft. Το GNU/Linux είναι σήμερα ένα ελεύθερο λειτουργικό σύστημα ευθέως ανταγωνιστικό στα Windows της Microsoft. Πέρα από τις ΗΠΑ, το FSF έχει παραρτήματα στην Ευρώπη, την Ινδία και τη Λατινική Αμερική. 
EFF – Electronic Frontier Foundation – Ίδρυμα Ηλεκτρονικών Συνόρων
Το Ίδρυμα Ηλεκτρονικών Συνόρων (www.eff.org), είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που δημιουργήθηκε το 1990 στις ΗΠΑ. Αποτελεί ένα δίκτυο από δικηγόρους, πολιτικούς αναλυτές, τεχνικούς. Στους στόχους του είναι η υπεράσπιση της ελευθερίας του λόγου, του δικαιώματος στην ανωνυμία και των καταναλωτικών δικαιωμάτων. Η δράση του επικεντρώνεται σε δικαστικές μάχες που έχουν να κάνουν με την υπεράσπιση τέτοιων δικαιωμάτων, κυρίως απέναντι σε πολυεθνικές.
Η νομική υπεράσπιση χρηστών του p2p που διώκονται αυτόν τον καιρό στις ΗΠΑ, και των προσωπικών δεδομένων στις τηλεπικοινωνίες είναι παραδείγματα της δράσης του.
FFII – Foundation For a Free Information Ifrastructure – Ίδρυμα για μια Δομή Ελεύθερης Πληροφορίας
Όπως μπορεί κανείς να ενημερωθεί από το site του (www.ffii.org), “το FFII (Foundation for a Free Information Infrastructure) είναι ευρωπαϊκός μη κερδοσκοπικός οργανισμός για τη διάδοση της δυνατότητας επεξεργασίας της πληροφορίας, και στηρίζει την ανάπτυξη πληροφοριακών αγαθών που βασίζονται στο copyright, τον ελεύθερο ανταγωνισμό και τα ανοιχτά πρότυπα. Περισσότερα από 850 μέλη, 3 χιλιάδες εταιρείες (με πάνω από 35.000 εργαζόμενους συνολικά) και 90 χιλιάδες υποστηρικτές έχουν εμπιστευτεί στο FFII την εκπροσώπησή τους σε θέματα δημόσιας πολιτικής σχετικά με διανοητική ιδιοκτησία στην επεξεργασία δεδομένων”. 
Tο 2004 δανικό κοινοβούλιο με τις τεχνικές συμβουλές του FFII, είπε “όχι” στην οδηγία της Ε.Ε. που μεταβάλλει σε έγκλημα την παράβαση του copyright.
Παγκόσμιος Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας - ΠΟΠΙ (World Intellectual Property Organization – WIPO). 
Ο ΠΟΠΙ ιδρύθηκε το 1967 και εδρεύει στη Γενεύη. Είναι η μια από τις 16 ειδικευμένες υπηρεσίες του ΟΗΕ και είναι υπεύθυνος για συμφωνίες που αφορούν στο copyright, τις πατέντες, τα σύμβολα των εταιρειών, τα βιομηχανικά σχέδια και τις γεωγραφικές πληροφορίες, που όλα μαζί περιλαμβάνονται στον όρο “πνευματική ιδιοκτησία”. Διαχειρίζεται 23 διεθνείς συνθήκες και έχει 183 κράτη – μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. 
Στα καθήκοντά του αναφέρονται η παροχή βοήθειας σε κυβερνήσεις, οργανισμούς και στον ιδιωτικό τομέα, η παρακολούθηση των τεχνολογικών εξελίξεων η εναρμόνιση και η απλοποίηση των σχετικών κανόνων και πρακτικών αναμασά στα κράτη μέλη του.
Το 1996 τα κράτη - μέλη  του ΠΟΠΙ ενέκριναν μια διεθνή συνθήκη, την Συνθήκη για το Copyright του ΠΟΠΙ. Σε αυτή τη συμφωνία μεταξύ άλλων, εξασφαλίζει ότι τα προγράμματα υπολογιστών “προστατεύονται” ως “λογοτεχνικά έργα” (4ο άρθρο). Επίσης κατοχυρώνονται “πνευματικά δικαιώματα” και στις βάσεις δεδομένων, “λόγω της επιλογής ή της ρύθμισης του περιεχομένου τους”.  [σ.σ. Αντίστοιχη ρύθμιση είχε προϋπάρξει στην Ελλάδα με το νόμο 2121/1993].
Το τελευταίο διάστημα, οι αναπτυσσόμενες χώρες που συμμετέχουν στον ΠΙΠΟ, (όπως η Βραζιλία, η Χιλή, η Ουρουγουάη, η Νότια Αφρική), θέτουν το ζήτημα ενός διεθνούς δημόσιου χώρου, όπου θα είναι διαθέσιμα σε όλους αγαθά που καλύπτονται από τους νόμους περί “πνευματικής ιδιοκτησίας”.
Σε τι διαφέρουν οι πατέντες από το copyright;
Είναι φυσιολογικό πολλές φορές να συγχέουμε το copyright με τις πατέντες. Ωστόσο υπάρχει διάκριση.
Ας φέρουμε ένα παράδειγμα. Έστω ότι έχουμε έναν εφευρέτη μιας μηχανής, ο οποίος γράφει ένα manual για τη λειτουργία αυτής της μηχανής. Σύμφωνα με το copyright, δεν έχει κανένας άλλος πέρα από τον εφευρέτη τη δυνατότητα να αντιγράψει, να τροποποιήσει ή να διανείμει το manual. Σύμφωνα με τα δικαιώματα που προκύπτουν από την πατέντα, ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα “να αποκλείσει άλλους από το να φτιάξουν, να χρησιμοποιήσουν, να διαθέσουν προς πώληση ή να πουλήσουν” την μηχανή στις ΗΠΑ, ή να “εισάγουν” την μηχανή στις ΗΠΑ. Αυτό που διασφαλίζεται με την πατέντα δεν είναι το δικαίωμα του να φτιάξεις, να χρησιμοποιήσεις ή να πουλήσεις, να εισάγεις την εφεύρεση, αλλά να αποκλείσεις τους άλλους από το να κάνουν κάτι τέτοιο, δηλαδή να έχεις το μονοπώλιο στα όρια του κράτους.
Το λογισμικό προϋπήρχε της ιδιοκτησίας του
Χρειάζεται να ξεκαθαρίσουμε αρχικά ότι η «πνευματική ιδιοκτησία» στο λογισμικό είναι μια ιστορία των τελευταίων δεκαετιών. Τις πρώτες δεκαετίες, όταν η πληροφορική και οι υπολογιστές αφορούσαν κυρίως λίγους σε πανεπιστημιακά ιδρύματα, η γνώση ήταν ελεύθερη… Ο Richard Stallman, o εμπνευστής του πρότζεκτ GNU, στο βιβλίο του Free Software – Free Society αναφέρει χαρακτηριστικά:
«Όταν ξεκίνησα να δουλεύω στο Εργαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης του MIT το 1971, έγινα μέλος μιας κοινότητας που μοιραζόταν λογισμικό η οποία προϋπήρχε για πολλά χρόνια. Το να μοιράζεσαι λογισμικό δεν περιοριζόταν στη δικιά μας κοινότητα. Είναι τόσο παλιό όσο οι ίδιοι οι υπολογιστές, όπως το να μοιράζονται τις συνταγές μεταξύ τους οι νοικοκυρές είναι τόσο παλιά συνήθεια όσο το ίδιο το μαγείρεμα…»
Η μαρτυρία αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και είναι χρήσιμο ο αναγνώστης και η αναγνώστρια της εργασίας αυτής να την έχουν κατά νου στη συνέχεια της μελέτης.

Τι συμβαίνει στις ΗΠΑ με το copyright και τις πατέντες λογισμικού: Μια σύντομη περιγραφή
Παρόλο που είναι ίσως κουραστικό για ένα/μια μη εξοικιωμένο/η αναγνώστη/στρια, θα προχωρήσουμε σε μια σύντομη περιγραφή του τι προβλέπει το copyright στις ΗΠΑ, καθώς – όπως θα δούμε αργότερα – έχει άμεσες επιπτώσεις στο λογισμικό, τους κατασκευαστές και τους εμπόρους hardware αλλά και στο ίδιο το διαδίκτυο και τους χρήστες του.  
Σκοπός
Το Σύνταγμα των ΗΠΑ δίνει την εξουσία στο Κογκρέσο να “προωθήσει την Πρόοδο της Επιστήμης και των χρήσιμων Τεχνών, εξασφαλίζοντας για περιορισμένο χρόνο στους Συγγραφείς και Εφευρέτες το αποκλειστικό Δικαίωμα αντίστοιχα στα  Συγγράμματά και Εφευρέσεις τους” (Σύνταγμα των ΗΠΑ, άρθρο I, παρ.8).
Από αυτή τη (συνοπτική είναι η αλήθεια) διατύπωση του Συντάγματος φαίνεται και ο σκοπός που πρέπει να έχουν οι πατέντες και το copyright (η προώθησης της προόδου της επιστήμης και των χρήσιμων τεχνών), αλλά και τα μέσα που μπορεί να έχει στη διάθεσή του το Κογκρέσο των ΗΠΑ (αποκλειστικό δικαίωμα για περιορισμένο χρόνο). Δεν είναι λοιπόν στόχος του copyright και των πατεντών, σύμφωνα πάντα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, η ανταμοιβή των εφευρετών και συγγραφέων, αλλά η παροχή κινήτρων στους τελευταίους προκειμένου να παράξουν ένα έργο που ωφελεί το κοινωνικό σύνολο.
Σαν νομικό προηγούμενο, σε μια δίκη μιας εταιρίας μουσικής ενάντια σε ένα εστιατόριο, επειδή έπαιζε ένα ραδιοφωνικό σταθμό που μετέδιδε δικά της τραγούδια (Twentieth Century Music Corp. v. Aiken, 422 U.S. 151, 156 (1975) ), αναφέρεται στην απόφαση του δικαστηρίου: “¶Η άμεση επίδραση του νόμου πνευματικών δικαιωμάτων μας είναι να εξασφαλιστεί μια δίκαιη επιστροφή για τη δημιουργική εργασία ενός "συντάκτη". ¶Αλλά ο απώτερος στόχος είναι, από αυτό το κίνητρο, να υποκινηθεί η καλλιτεχνική δημιουργικότητα για το αγαθό ευρέως κοινού”.
Το ίδιο το Κογκρέσο μάλιστα ερμήνευσε την πρόταση όταν θέσπισε το νόμο πνευματικών δικαιωμάτων του 1909:
“Η θέσπιση της νομοθεσίας πνευματικών δικαιωμάτων από το Κογκρέσο υπό τους όρους που θέτει το σύνταγμα δεν είναι βασισμένη επάνω σε οποιοδήποτε φυσικό δικαίωμα που ο συντάκτης έχει στις γραφές του... αλλά στο έδαφος ότι η ευημερία του κοινού θα εξυπηρετηθεί και η πρόοδος της επιστήμης και οι χρήσιμες τέχνες θα προωθηθούν με την εξασφάλιση στους συντάκτες για τις περιορισμένες περιόδους των αποκλειστικών δικαιωμάτων στις γραφές τους...” [H.R. REP. NO. 2222, 60th Cong., 2d Sess., 7 (1909) (report accompanying the Copyright Act of 1909, the first comprehensive revision of the copyright laws)].
Οι πατέντες λογισμικού
Οι πατέντες λογισμικού συγχέονται αρκετές φορές με το copyright λογισμικού. Κάτω από διεθνείς συνθήκες, όπως του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, οποιοδήποτε λογισμικό είναι γραμμένο, αυτομάτως καλύπτεται από το copyright. Αυτό επιτρέπει στους ιδιοκτήτες copyright να εμποδίσουν κάποιον άλλον από τον να αντιγράψει τον πηγαίο κώδικα. Δεν είναι ανάγκη να καταχωρήσεις κώδικα για να έχεις προστασία από το copyright. Αν ωστόσο ένας συγγραφέας πάει να καταχωρήσει πηγαίο κώδικα και ο κώδικας είναι αντιγραμμένος χωρίς άδεια, τότε μπορεί να συλλέξει ποινικές κυρώσεις. Το copyright ισχύει μέχρι 90 χρόνια. 
Οι πατέντες λογισμικού είναι ευρέως διαδεδομένες στις ΗΠΑ. Μέχρι το 2004 περίπου 145.000 πατέντες (διπλώματα ευρεσιτεχνίας) είχαν εκδοθεί σε 22 κατηγορίες πατεντών, που καλύπτουν εφαρμογές υπολογιστών. Περίπου 17.000 πατέντες εκδίδονται κάθε χρόνο.
Ένα μεγάλο μέρος αυτών των πατεντών ανατίθεται σε μεγάλες επιχειρήσεις. H Microsoft για παράδειγμα είχε περίπου 5.000 πατέντες μέχρι τον Απρίλη του 2006. Η IBM αποκτά κάθε χρόνο περίπου 3.000 πατέντες, αν και ένα σημαντικό μέρος αυτών δεν αφορά το λογισμικό. 
Πολλές επιχειρήσεις λογισμικού ανταλλάσσουν άδειες χρήσης των πατεντών. Αυτές οι συμφωνίες επιτρέπουν σε κάθε μια τους να εφαρμόζει τις πατέντες που ανήκουν στην άλλη χωρίς την απειλή να μηνυθούν για παράβαση των δικαιωμάτων που απορρέουν από αυτές. Συχνά, δεν υπάρχει καμία πληρωμή δικαιωμάτων μεταξύ τους. Η Microsoft για παράδειγμα έχει συμφωνίες με την IBM, τη Sun Microsystems, HP, Siemens, Autodesk κ.ά. H Microsoft προέβηκε σε διακανονισμό σε σχέση με τα δικαιώματα των πατεντών με τη Sun, παρόλο που είναι ευθέως ανταγωνίστριες εταιρίες και με την Autodesk, παρόλο που η τελευταία έχει ελάχιστες πατέντες στην ιδιοκτησία της σε σχέση με την Microsoft.
Παράλληλα, η πώληση ή ενοικίαση πατεντών καθ'αυτή αποδεικνύεται μια επικερδής επιχείρηση, για εταιρίες όπως η ΙΒΜ. Από την χορήγηση αδειών η ΙΒΜ κερδίζει το χρόνο ένα επιπλέον δισεκατομμύριο ευρώ.
Άλλοι κάτοχοι πατεντών δραστηριοποιούνται στην επιχείρηση της εφεύρεσης νέων εφαρμοσμένων εφαρμογών και μετά πουλάνε τις πατέντες σε άλλες επιχειρήσεις η οποίες αναλαμβάνουν να τις υλοποιήσουν. Τα αμερικάνικα πανεπιστήμια ανήκουν επίσης σε αυτή την τάξη των ιδιοκτητών πατεντών. Παράγουν συνολικά 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέσα από τη χορήγηση αδειών σε εφευρέσεις που ανακαλύπτουν, παρέχοντάς τις σε υπάρχουσες ή νεοσύστατες εταιρείες σε όλους τους τομείς της τεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένου και του λογισμικού.
Η πρακτική της απόκτησης των πατεντών και της χορήγησης των αδειών τους είναι αμφισβητούμενη στη βιομηχανία του λογισμικού. Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν με βάση αυτό το επιχειρησιακό πρότυπο χαρακτηρίζονται υποτιμητικά σαν trolls πατεντών. Μια συνήθης τακτική είναι να μηνύουν εταιρίες που χρησιμοποιούν εφαρμογές που έχουν πατεντάρει. Οι μηνυμένες εταιρίες συχνά προτιμούν να πληρώσουν ένα μικρό κόστος για να αποκτήσουν την άδεια χρήσης, παρά ένα τεράστιο κόστος σε δικηγόρους για να αποδείξουν ότι η πατέντα αυτή είναι άκυρη.
Τι ακριβώς πατεντάρουν στο λογισμικό;
Οι πατέντες στο λογισμικό καλύπτουν αλγόριθμους και τεχνικές που εφαρμόζονται σε ένα πρόγραμμα. Τα προγράμματα των υπολογιστών αποτελούνται συχνά από χιλιάδες εντολές. Οι αλγόριθμοι και οι τεχνικές είναι διαδικασίες που υλοποιούνται μέσω των εντολών. Είναι ουσιαστικά σκέψεις, λογικές και μαθηματικές. Αυτές οι σκέψεις είναι που πατεντάρονται. 
Πρακτικά, όταν το Γραφείο Πατεντών χορηγεί μια πατέντα για έναν αλγόριθμο ή μια τεχνική, λέει στους προγραμματιστές ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτή τη μέθοδο χωρίς την άδεια του ιδιοκτήτη της ιδέας. Είναι σαν κάποιος να πατεντάρει το αυγολέμονο και να μην μπορείς να κάνεις κοτόσουπα χωρίς την άδεια του.
Θεωρητικά μια ιδέα για να πατενταριστεί πρέπει να είναι “μη προφανής”.  Πρακτικά όχι. Σήμερα μια σειρά από συνήθειες στο διαδίκτυο είναι πατενταρισμένες στις ΗΠΑ. Για παράδειγμα η αγορά ενός λογισμικού μέσω διαδικτύου (Patent No 4,949,257), το ίδιο το ηλεκτρονικό εμπόριο (Patent No. 5,715,314). Πατενταρισμένη είναι και η “ιδέα” η αυτόματη διόρθωση σε ένα κείμενο να ξεκινάει όταν πατήσεις το space, όταν θα έχεις τελειώσει την πληκτρολόγηση της λέξης – από την XyQuest. Οι πατέντες λογισμικού διαρκούν 20 χρόνια. 
Παρένθεση: ανοικτό πρότυπο (open format)
Τι αποθηκεύεται όταν αποθηκεύετε ένα αρχείο που τελειώνει σε .doc; “Το έγγραφο που μόλις δημιούργησα”, είναι ίσως η πιθανότερη απάντηση. Η σωστή όμως είναι “Το έγγραφο που μόλις δημιούργησα και δεν ξέρω τι άλλο”. Θα μπορούσατε για παράδειγμα να έχετε αποθηκεύσει και τις σελίδες που επισκεφτήκατε ή στοιχεία που αφορούν τον υπολογιστή σας. 
Τα στοιχεία που αφορούν τη λειτουργία των ανοικτών προτύπων τοποθετούνται σε μια δημόσια “βιβλιοθήκη”, συνήθως είναι μια μη κερδοσκοπική εταιρεία, από όπου μπορεί κανένας να τα αποκτήσει και να δει τι περιέχουν. Πρακτικά, με δεδομένη την κοινότητα των προγραμματιστών, το ανοικτό πρότυπο εξασφαλίζει στους χρήστες του ότι αποθηκεύει αυτό που “εννοείται” ότι αποθηκεύει.
Παραδείγματα τέτοιων προτύπων είναι το html, htm, odt, pdf, rtf, tex, txt, xml. 
Το πρότυπο που χρησιμοποιείται περισσότερο είναι το .doc. Παρά το ότι από έκδοση σε έκδοση του Word (του γνωστού κειμενογράφου της Microsoft) αυτό αλλάζει, μόνο στην έκδοση Word '97 είναι δημοσιευμένο από την εταιρία το τι κάνει. Όλες οι άλλες εκδόσεις (προηγούμενες και επόμενες) είναι διαθέσιμες (πέρα από την ίδια την εταιρία) σε επιλεγμένους συνεργάτες, κυβερνήσεις και ιδρύματα. 
Τι ακριβώς “προστατεύει” το copyright;
Ο επόμενος νόμος μετά το 1909 έρχεται το 1976. Πάνω σε αυτό το νόμο προστίθενται από τότε τροποποιήσεις που έρχονται να ερμηνεύσουν το γράμμα του νόμου, ανάλογα με τις νέες εξελίξεις. Είναι αυτός που θέτει και το περιεχόμενο της προστασίας του copyright: Σύμφωνα με την τροποποίηση που έγινε το 1988 (χρονιά όπου υπογράφηκε η Συνθήκη της Βέρνης για την Προστασία των Λογοτεχνικών και Καλλιτεχνικών Εργασιών):
“Η προστασία του copyright υπάρχει στις συγγραφές πρωτότυπων έργων που καθορίστηκαν σε οποιοδήποτε απτό μέσο έκφρασης γνωστής ως τώρα ή που αναπτύχθηκε αργότερα, από το οποίο μπορούν να γίνουν αντιληπτά, να αναπαραχθούν, ή να γίνουν προσβάσιμα είτε άμεσα, είτε μέσω μηχανής ή συσκευής”.
Έτσι τα δικαστήρια των ΗΠΑ έχουν παράγει τρεις βασικές προϋποθέσεις για την προστασία του copyright: πρωτοτυπία, δημιουργικότητα και σταθεροποίηση σε ένα απτό μέσο έκφρασης. Μάλιστα υπάρχει απόκλιση στις αποφάσεις μεταξύ των δικαστηρίων για το τι είναι και σε τι διαφέρουν η πρωτοτυπία με τη δημιουργικότητα.
Οι απαιτήσεις της πρωτοτυπίας και της δημιουργικότητας προέρχονται από τα νομικά προσόντα που η προστασία του copyright επεκτείνει μόνο στα “γνήσια συγγραφικά έργα” (“original works of authοrship”). Σαν γνήσιο (original) ορίζεται ένα έργο ανεξάρτητης δημιουργίας – δηλ. Που δεν έχει αντιγραφεί από άλλη. Δεν υπάρχει καμία απαίτηση η εργασία να είναι νέα (όπως στο νόμο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας – πατεντών), μοναδική ή έξυπνη. Για να είναι δημιουργική πρέπει να υπάρχει ένα modicum (= ελάχιστο ίχνος) δημιουργικότητας. 
Η τελική απαίτηση για την προστασία του copyright είναι η σταθεροποίηση σε ένα απτό μέσο έκφρασης. Είναι αναγκαίος ο ακριβής καθορισμός της δομής της εργασίας. Από κει και πέρα ανοίγει μια συζήτηση για το πως εννοείται αυτή η “σταθεροποίηση”- fixation. Η νομοθεσία του '76 μιλούσε για “αντίγραφο” (“copies”) και “ηχητική εγγραφή”(“phonorecording”), αλλά και με μέσα που δεν ήταν γνωστά μέχρι τότε.
 
Ωστόσο, η συζήτηση αυτή μέσα στα αμερικανικά περιέχει διενέξεις γύρω από “τεχνικούς όρους”. Αυτή η διένεξη κατέληξε στο να είναι παράνομο να αποθηκεύεις ένα αρχείο που προστατεύται από copyright στη μνήμη RAM, μια διαδικασία που γίνεται κάθε φορά που ο υπολογιστής “διαβάζει” οτιδήποτε!
Ο νόμος για το Copyright απαριθμεί οκτώ μεγάλες κατηγορίες τις οποίες αφορά:
1.    Λογοτεχνικά έργα.
2.    Μουσικά έργα, συμπεριλαμβανομένων και των στίχων.
3.    Δραματικά έργα, συμπεριλαμβανόμενης και της μουσικής που τα συνοδεύει.
4.    Παντομίμες και χορογραφικά έργα.
5.    Εικονογραφικά, γραφικά και γλυπτικά έργα.
6.    Κινούμενες εικόνες και άλλα οπτικοακουστικά έργα.
7.    Εγγραφές ήχου
8.    Αρχιτεκτονικά έργα (η κατηγορία αυτή προστέθηκε το 1990).

Ωστόσο υπάρχει και το copyright στο λογισμικό. Καλύπτει “φράσεις” σε ένα πρόγραμμα, σε αντιστοιχία με φράσεις σε λογοτεχνικά έργα. Σαν φράσεις ένα μοναδικό συνδυασμό από αλγόριθμους ή τεχνικές. Σε αυτή την περίπτωση τα πνευματικά δικαιώματα ισχύουν για 95 χρόνια. Αν δεν υπήρχαν όμως οι πατέντες (που καταγράφονται στο γραφείο πατεντών) θα ήταν πολύ δύσκολο να ορίσει κανείς πότε μια “φράση” σε ένα πρόγραμμα ανήκει σε ένα συγκεκριμένο προγραμματιστή. 
Ποιος “έχει” το Copyright;
Οι τροποποιήσεις που έγιναν το 1988 ήρθαν να “ξεκαθαρίσουν το τοπίο” σε σχέση με την ιδιοκτησία του copyright.
Η ιδιοκτησία του Copyright αφορά τον/ την συντάκτη του έργου, ή τους/ τις συντάκτες εξίσου, σε περίπτωση που είναι μια κοινή εργασία. Ωστόσο στην περίπτωση “έμμισθων εργασιών”, ο εργοδότης του προπαρασκευαστή ή αυτός που παρήγγειλε το έργο, αποκτά τον τίτλο του “συντάκτη” όσον αφορά τα πνευματικά δικαιώματα. 
Τα αποκλειστικά δικαιώματα του ιδιοκτήτη του Copyright (όπως προκύπτουν από το άρθρο 106 του νόμου για τα πνευματικά δικαιώματα) είναι:
(1). Η αναπαραγωγή του έργου σε αντίγραφα ή “ηχο-εγγραφές”(“phonorecords”).
(2). Η εκπόνηση παράγωγων έργων, βασισμένα στο έργο υπό copyright
(3). H διανομή των αντιγράφων ή των ηχοεγγραφών στο κοινό μέσω πώλησης ή άλλου τρόπου μεταφοράς της ιδιοκτησίας ή με ενοίκιο, μίσθωση ή δανεισμό.
(4, 5) Στην περίπτωση των λογοτεχνικών, μουσικών, δραματικών και χορογραφικών έργων, παντομιμικών, ταινιών και άλλων οπτικοακουστικών έργων (συμπεριλαμβανομένων μεμονωμένων εικόνων των δυο τελευταίων) να εκτελέσει δημόσια το έργο.
(6) Στην περίπτωση των εγγραφών ήχου στην δημόσια παρουσίαση συμπεριλαμβάνεται και η ψηφιακή μετάδοση (σ.σ. η παράγραφος αυτή προστέθηκε το 1995).
Το 1990 προστέθηκαν και τα εξής δικαιώματα στον ιδιοκτήτη του Copyright:
1.   Να εξουσιοδοτήσει άλλους να εφαρμόσουν τα δικαιώματα που προκύπτουν από την ιδιοκτησία του Copyright.
2.   Να αποτρέψει άλλους από το να εξασκήσουν αυτά τα αποκλειστικά δικαιώματα.
Μια σημαντική διάκριση είναι η διαφορά μεταξύ της ιδιοκτησίας των πνευματικών δικαιωμάτων σε ένα έργο και της ιδιοκτησίας ενός αντιγράφου του έργου. Η ιδιοκτησία ενός αντιγράφου (το υλικό αντικείμενο στο οποίο η εργασία ενσωματώνεται – πχ. ένα βιβλίο ή ένα DVD)  δε συνεπάγεται κανένα δικαίωμα πάνω στο ίδιο το copyright.
Διάρκεια του Copyright:
To Copyright για ένα έργο που δημιουργήθηκε από τις 1/1/1978 και μετά ισχύει μέχρι και 70 χρόνια μετά το θάνατο του δημιουργού του. Αν υπάρχουν περισσότεροι από ένας δημιουργός, ισχύει για 70 χρόνια μετά το θάνατο του τελευταίου εναπομείναντα. 
Το Copyright ενός έργου ανώνυμο, ή ψευδώνυμο ή που έχει γίνει επί πληρωμή, λήγει 95 χρόνια από το έτος της πρώτης δημοσίευσής του, ή 120 χρόνια από τη δημιουργία του, όποιο τελειώνει πιο πρώτα. 
Είναι σημαντικό να πούμε ότι δεν χρειάζεται να κάνει κάποιος κάτι για να ισχύσει το copyright. Αρκεί να έχει αποτυπωθεί ένα έργο σε ένα απτό υλικό.

Δίκαιη χρήση: η σημαντικότερη εξαίρεση στα δικαιώματα του copyright
Η αρχή της δίκαιης χρήσης (fair use) έχει καταγραφεί μόνο στο νομικό πλαίσιο των ΗΠΑ και στο δίκαιο των Φιλιππίνων – όπου η αρχή είναι επί της ουσίας μια αντιγραφή της νομοθεσίας των ΗΠΑ. Επιτρέπει περιορισμένη χρήση του έργου που είναι υπό copyright χωρίς την άδεια των ιδιοκτητών του copyright.
Σαν δίκαια χρήση θεωρείται η χρήση και η παραγωγή αντιγράφων για τους παρακάτω σκοπούς: κριτική, σχολιασμός, ειδησεογραφία, διδασκαλία (συμπεριλαμβανομένης της μαζικής αντιγραφής για χρήση στην τάξη), υποτροφία ή έρευνα. 
Digital Millennium Copyright Act: κυνηγώντας μάγισσες.
To DMCA ήρθε να “επικαιροποιήσει” τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τα προηγούμενα Copyright Acts. Η βασικότερη αλλαγή που φέρνει στο νομικό πλαίσιο των ΗΠΑ είναι ότι ποινικοποιεί την παραγωγή και τη διάδοση της τεχνολογίας που επιτρέπει την παράκαμψη των μέτρων που έχουν παρθεί για την προστασία του copyright, ακόμα και αν ο δημιουργός της τεχνολογικής εφαρμογής δεν έχει παραβιάσει ο ίδιος το copyright. Επίσης το DMCA αυξάνει τις ποινές που προβλέπονται για την παράβαση του copyright στο διαδίκτυο. 
Το DMCA ψηφίστηκε ομόφωνα στις 14 Μαΐου 1998 στη Γερουσία και στις 28 Οκτωβρίου του ίδιου χρόνου έγινε νόμος των ΗΠΑ. 
Αντί να μπούμε σε μια αναλυτική περιγραφή όσων προβλέπει ο νόμος DMCA, είναι προτιμότερο να δούμε μερικά παραδείγματα εφαρμογών του στις ΗΠΑ, τα τελευταία 8 χρόνια της εφαρμογής του. 
Παραδείγματα των συνεπειών του copyright στον προγραμματισμό.
Ακολουθούν παραδείγματα που αναδεικνύουν τις συνέπειες που έχει η εφαρμογή των νόμων περί copyright στην έρευνα, την πληροφόριση, τη χρήση του διαδικτύου αλλά και την ίδια την ιδιότητα των προγραμματιστών και των μηχανικών υπολογιστών. Όπως φαίνεται, για τους ιδιοκτήτες των copyright και των πατεντών, αρκεί να απειλήσουν για μήνυση για την εφαρμογή του DMCA για να έχουν τα επιθυμητά για τους ίδιους αποτελέσματα. Και είναι λογικό: οι εταιρίες για τις οποίες μιλάμε έχουν στη διάθεση τους ένα τεράστιο νομικό μηχανισμό και είναι οικονομικά ασύμφορο για οποιονδήποτε δεν έχει τέροι μηχανισμό να επιχειρήσει να αναμετρηθεί δικαστικά με αυτές. 
Η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Felten απειλείται
Το Σεπτέμβριο του 2000, ένας όμιλος πολυ-βιομηχανίας γνωστός σαν Ασφαλής Ψηφιακή Μουσική Πρωτοβουλία (Secure Digital Music Institute - SDMI) εξέδωσε μια δημόσια πρόσκληση με στόχο την ενθάρρυνση ειδικευμένων τεχνικών στην προσπάθεια να υπερνικηθούν συγκεκριμένες τεχνολογίες υδατογραφίας, που αποσκοπούσαν στην προστασία της ψηφιακής μουσικής. O καθηγητής επιστήμης υπολογιστών στο Pricenton, Edward Felten και μια ομάδα ερευνητών από τρία πανεπιστήμια δέχτηκαν την πρόκληση και πέτυχαν στην αφαίρεση των υδατογραφιών.
Όταν η ομάδα προσπάθησε να παρουσιάσει τα αποτελέσματά της σε μια ακαδημαϊκή διάσκεψη όμως οι αντιπρόσωποι της SDMI απείλησαν τους ερευνητές με την ευθύνη υπό τον DMCA. Το απειλητικό γράμμα επίσης παραδόθηκε στους διοργανωτές του συνεδρίου αλλά και τους εργοδότες των ερευνητών. Μετά από εκτενείς συζητήσεις με τους διοργανωτές, οι ερευνητές αναγκάστηκαν να αποσύρουν τη εργασία τους.
Ο καθηγητής παρουσίασε τελικά την εργασία του στο International Information Hiding Workshop Conference (Διεθνές Κρυφό Συνέδριο Πληροφορίας), που πραγματοποιήθηκε έξω από τις ΗΠΑ, για να αποφύγει τις επιπτώσεις του DMCA.
Μετά από αυτή την εμπειρία τουλάχιστον ένας από τους ερευνητές αποφάσισε να αποσυρθεί από την παραπέρα έρευνα. Το χειρότερο όμως είναι ότι αυτή η διαμάχη έμεινε από τότε σαν σκιάχτρο στην επιστημονική κοινότητα των ΗΠΑ.
Η SunnComm απειλεί τελειόφοιτο φοιτητή
Τον Οκτώβρη του 2003 ένα απόφοιτος του Pricenton ονόματι J. AreAlex Halderman απειλήθηκε με μήνυση σύμφωνα με το νόμο DMCA μετά από δημοσίευση αναφοράς που επισήμαινε τις αδυναμίες προστασίας από αντιγραφή των CD, τεχνολογία που είχε αναπτυχθεί από τη SunnComm. O Halderman αποκάλυψε ότι μόνο πατώντας το πλήκτρο Shift σε έναν υπολογιστή με Windows μπορούσε οποιοσδήποτε να απενεργοποιήσει την τεχνολογία προστασίας της SunnComm. Εξαγριωμένοι οι ανώτεροι υπάλληλοι της εταιρίας απείλησαν με νομική δράση.
Η εταιρία υποχώρησε γρήγορα από τις απειλές τις, καθώς βρέθηκε αντιμέτωπη με τη δημόσια κατακραυγή και την αρνητική για αυτή δημοσιότητα που έλαβε η υπόθεση. Παρ' όλ' αυτά, η υπόθεση αυτή έδειξε στους ερευνητές ασφάλειας πόσο ευάλωτοι είναι απέναντι στο νόμο με την εμφάνιση του DCMA.
 
H Hewlett Packard απειλεί τη SNOsoft
H Hewlett Packard (γνωστή εταιρία εκτυπωτών) προσέφυγε στις απειλές όταν ερευνητές δημοσίευσαν μια ρωγμή ασφαλείας στο λειτουργικό σύστημα Unix Tru64 της HP. Οι ερευνητές, μια χαλαρά οργανωμένη κολεκτίβα γνωστή σαν Secure Network Operations (“SNOsoft”), έλαβαν μια απειλή εφαρμογής του DCMA μετά από την δημοσίευση λογισμικού το 2002 που επιδείκνυε τις αδυναμίες που η HP γνώριζε καιρό ότι υπήρχαν, αλλά δεν ασχολήθηκε με την επίλυσή τους. 
Μετά την λήψη της απειλής, το γεγονός έλαβε μεγάλες διαστάσεις στον Τύπο. Η ΗΡ απέσυρε τελικά την απειλή. Οι ερευνητές πάντως έλαβαν το μήνυμα το να δημοσιεύεις μελέτες για τις αδυναμίες ενός συστήματος στις ΗΠΑ έχει ρίσκα.
Ακύρωση δημοσίευσης βιβλίου από εκδοτικό οίκο
To 2003 αμερικανικός εκδοτικός οίκος John Wiley & Υιοί ακύρωσε τα σχέδιά του για δημοσίευση μιας έρευνας πάνω στην ασφάλεια του ερευνητή Andrew Huang, αναφέροντας ανησυχίες σε σχέση με τις επιπτώσεις του νόμου DMCA. O Wiley είχε αναθέσει στον Huang να συγγράψει ένα βιβλίο που να αναφέρει ελλείψεις στο μηχανισμό ασφάλειας στην παιχνιδομηχανή Xbox της Microsoft. Αδυναμίες που ο Huang είχε ανακαλύψει σαν μέρος της διδακτορικής του έρευνας στο MIT.
Λαμβάνοντας υπ' όψη τη νομική δράση της Microsoft ενάντια σε ένα προμηθευτή chip που τροποποιούσαν το Xbox στις αρχές του 2003 και τις απειλές της μουσικής βιομηχανίας το 2001 ενάντια στην ερευνητική ομάδα του καθηγητή Felten, ο Wiley αποφάσισε να ακυρώσει την έκδοση του βιβλίου, από φόβο μην θεωρηθεί “συσκευή παράκαμψης” υπό τον DMCA. Η προσπάθεια του Huang να εκδώσει μόνος του την εργασία του απετράπη, αφού ο προμηθευτής της κάρτας on-line αγορών του αρνήθηκε να του προσφέρει τις υπηρεσίες του, φοβούμενος τις επιπτώσεις του DMCA.
Μετά από αρκετούς μήνες διαπραγματεύσεων, ο Huang τελικά κατάφερε να δημοσιεύσει μόνος το βιβλίο του στα μέσα του 2003. 
 
Παρεμποδισμός έρευνας στο λογισμικό λογοκρισίας (cencorware).
Ο Seth Fibkelstein πραγματοποιεί έρευνα για το λογισμικό cencorware (δηλαδή προγράμματα που εμποδίζουν την πρόσβαση σε ιστοσελίδες που περιέχουν “απαράδεκτο” υλικό), επισημαίνοντας ρωγμές σε αυτό το υλικό. Η έρευνά του αποκάλυψε ότι ο προμηθευτής sencorware N2H2 εμπόδιζε μια ποικιλία νόμιμων ιστοσελίδων. Τα στοιχεία αυτά βοήθησαν την Ένωση Δημόσιων Αμερικάνικων Βιβλιοθηκών (ACLU) στο να αμφισβητήσουν το νόμο που απαιτούσε την εφαρμογή τέτοιου λογισμικού στις βιβλιοθήκες.
Η Ν2Η2 υποστήριξε ότι ο DMCA όφειλε να εμποδίσει ερευνητές όπως ο Finkelstein από να εξετάζουν το λογισμικό τους. O Finkelstein αναγκάστηκε τελικά να αναζητήσει μια εξαίρεση στο νόμο του DMCA από τον Βιβλιοθηκάριο του Κογκρέσου, ο οποίος έκανε το αίτημά του αποδεκτό. Είναι προφανές ωστόσο ότι δεν μπορεί κάτι τέτοιο να επαναληφθεί για τους χιλιάδες των προγραμματιστών που εργάζονται στις ΗΠΑ σε περίπτωσει που παραβιάσουν το νόμο. 
Η σύλληψη του Dmitry Sklyarov
Τον Ιούλιο του 2001 ο Ρώσος προγραμματιστής Dmitry Sklyarov φυλακίστηκε για κάποιες εβδομάδες και τέθηκε υπό περιορισμό για πέντε μήνες στις ΗΠΑ μετά από ομιλία του στη διάσκεψη DEFCON στο Las Vegas.
Οι κατήγοροι του υπό την προτροπή από τον κολοσσό του λογισμικού Adobe Systems Inc, ισχυρίστηκαν ότι ο Sklyarov είχε δουλέψει σε ένα πρόγραμμα γνωστό ως Προηγμένος Επεξεργαστής Ηλεκτρονικών Βιβλίων, ο οποίος ήταν διατεθειμένος στο διαδίκτυο από τον Ρώσο εργοδότη του, ElcomSoft. Το λογισμικό επέτρεπε στους αναγνώστες ηλεκτρονικών βιβλίων της Adobe να τα μετατρέπουν το format τους σε αρχεία PDF και με αυτό τον τρόπο να αποφεύγουν από περιορισμούς που ενσωματώνονταν στα βιβλία από τους εκδότες.
O Sklyarov δεν κατηγορήθηκε ποτέ για παραβίαση οποιουδήποτε copyright, ούτε επειδή βοήθησε οποιοδήποτε άλλο να παραβιάσει το copyright. Το νομικό του έγκλημα ήταν ότι εργαζόταν σε ένα εργαλείο λογισμικού με πολλές νόμιμες χρήσεις, απλά επειδή κάποιοι μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν για να αντιγράψουν ένα ηλεκτρονικό βιβλίο χωρίς την άδεια του εκδότη.
Οι αρχές των ΗΠΑ επέτρεψαν τελικά στο Sklyarov να επιστρέψει στη χώρα του, αλλά χρέωσαν ποινικές κατηγορίες ενάντια στην ElcomSoft. Το Δεκέμβρη του 2002 μια κριτική επιτροπή απέσυρε όλες τις κατηγορίες από την ElcomSoft μετά από μια 18μηνη δοκιμασία για τη ρώσικη επιχείρηση λογισμικού.
Επιστήμονες και προγραμματιστές αποσύρουν την έρευνά τους
Μετά από τα γεγονότα Felten και Sklyarov μια σειρά από εξέχοντες εμπειρογνώμονες στην ασφάλεια των υπολογιστών περιόρισαν τις νόμιμες ερευνητικές τους δραστηριότητες από φόβο για πιθανή ευθύνη μέσω του DMCA. 
Μερικά παραδείγματα. 
Όταν ο Ολλανδός κρυπτογράφος και αναλυτής υπηρεσιών ασφάλειας Niels Ferguson ανακάλυψε μια μεγάλη ρωγμή στην ασφάλεια του συστήματος κρυπτογράφησης βίντεο HDCP της , Intel, δεν προχώρησε στη δημοσίευση του αποτελέσματος της έρευνάς του. Ο λόγος ήταν ότι ταξιδεύει συχνά στις ΗΠΑ και φοβήθηκε ενδεχόμενη ευθύνη του με βάση τον DMCA. 
Άλλος ένας εμπειρογνώμονας στην ασφάλεια των δικτύων, ο Dug Song, αφαίρεσε πληροφορίες από την ιστοσελίδα του για τον ίδιο λόγο. Ο κ. Song είναι ο συγγραφέας μιας σειράς από δημοσιεύσεις σε σχέση με την ασφάλεια συμπεριλαμβανομένης μιας δημοσίευσης που περιγράφει μια κοινή αδυναμία πολλών firewalls*.
Στα μέσα του 2001 ένας ανώνυμος προγραμματιστής που ανακάλυψε μια αδυναμία της σε ένα Σύστημα Διαχείρισης Copyright (DRM) ηλεκτρονικών βιβλίων που ανήκε στη Microsoft, αλλά αρνήθηκε να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα, αναφερόμενος στις ευθύνες που μπορεί να προκύψουν από το DMCA.
Ξένοι επιστήμονες αποφεύγουν τις ΗΠΑ
Μετά τη σύλληψη του Ρώσου προγραμματιστή Sklyarov αρκετοί ξένοι επιστήμονες φοβούνται να επισκεφτούν τις ΗΠΑ. Επίσης πολλοί διοργανωτές συνεδρίων σκέφτονται να αλλάξουν τον τόπο πραγματοποίησής τους και να τον μεταθέσουν σε περιοχές εκτός ΗΠΑ. Η Ρωσία μάλιστα προχώρησε ακόμα περισσότερο, εκδίδοντας ταξιδιωτική οδηγία για τους προγραμματιστές που επισκέπτονται τις ΗΠΑ. 
Ο γνωστός Βρετανός προγραμματιστής του GNU/Linux Alan Cox παραιτήθηκε από την επιτροπή USENIX της Ένωσης Ανεπτυγμένων Συστημάτων Υπολογιστών. Η επιτροπή αυτή διοργανώνει πολλά από τα συνέδρια σε σχέση με τους υπολογιστές στις ΗΠΑ. Ο λόγος παραίτησης ήταν οι ανησυχίες σε σχέση με τα ταξίδια στις ΗΠΑ. Επίσης πρότεινε τα συνέδρια να μην πραγματοποιούνται εκεί.
To IEEE παλεύει ενάντια στο DCMA
To πασίγνωστο Ίδρυμα Ηλεκτρολογίας και Ηλεκτρονικής Μηχανικής (γνωστό σαν IEEE) όπου δημοσιεύονται 30% όλων των παγκόσμιων επιστημονικών δημοσιεύσεων σε σχέση με το λογισμικό, έχει επίσης καταπιαστεί με τις αβεβαιότητες που δημιουργεί ο DMCA. Προφανώς θορυβημένος από πιθανή ευθύνη υπό τον DMCA, o IEEE το Νοέμβρη του 2001 καθιέρωσε μια πολιτική που απαιτεί από όλους τους συγγραφείς να αποζημιώσουν το ΙΕΕΕ σε περίπτωση που οποιαδήποτε στοιχεία που περιέχονται στις δημοσιεύσεις τους προκαλέσουν νομική δράση... 
Μετά από κατακραυγή από τα μέλη του, το ίδρυμα αναθεώρησε τελικά την πολιτική δημοσίευσής του, αφαιρώντας την αναφορά του στο DMCA. Σύμφωνα με τον Bill Hagen, manager του IEEE σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας, “το DMCA έχει καταστεί ένα πολύ ευαίσθητο θέμα μεταξύ των συγγραφέων. Υποτίθεται ότι θα προστάτευε το ψηφιακό περιεχόμενο, αλλά η εφαρμογή του σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εμφανίζεται να αποξενώνει μεγάλα τμήματα της ερευνητικής κοινότητας”.
Λογοκρισία στο επιστημονικό Περιοδικό 2600
Η υπόθεση Universal City Studios εναντίον Reimerdes αναδεικνύει την αλλοτριωτική επίδραση της παραγράφου 1201 του DMCA πάνω στην ελευθερία του τύπου. 
Στην υπόθεση αυτή οκτώ σημαντικές εταιρείες ταινιών έγειραν αξιώσεις σε σχέση με το νόμο DMCA ενάντια στο Περιοδικό 2600 που απαιτούσαν να εμποδιστεί η δημοσίευση από αυτού του DeCSS, ενός προγράμματος λογισμικού που παρέκαμπτε την κρυπτογράφηση CSS που χρησιμοποιούταν στις ταινίες DVD. Το 2600 ανέβασε το πρόγραμμα στην ιστοσελίδα του κατά τη διάρκεια αυτής της διαμάχης που αφορούσε το DMCA. Το περιοδικό όχι μόνο δεν ήταν αναμεμειγμένο στην ανάπτυξη του λογισμικού, ούτε κατηγορήθηκε ποτέ για τη χρήση λογισμικού για την παράβαση των δικαιωμάτων που απορρέουν από το copyright. 
Παρά την εγγύηση που παρέχει το αμερικάνικο Σύνταγμα για την ελευθερία του τύπου, τα δικαστήρια των ΗΠΑ απαγόρεψαν μόνιμα την έκδοση του 2600. Απαγόρευσε επίσης και το να υπάρχει κάποιος σύνδεσμος σε κάποια ιστοσελίδα που να δείχνει προς την διεύθυνση του περιοδικού. 
Δημοσιογράφος του CNET αισθάνεται μια ψύχρα
Ο δημοσιογράφος Declan McCullagh αισθάνθηκε την επίδραση της κατάψυξης του DMCA από πρώτο χέρι. Κατά τη διάρκεια της υποβολής της έκθεσής του βρήκε τέσσερα έγγραφα σχετικά με τη δημόσια ιστοσελίδα της Διοίκησης Ασφάλειας Μεταφορών (TSA) των ΗΠΑ. Ο ιστοχώρος αποκάλυπτε ότι έγραφαν που περιείχαν πληροφορίες σε σχέση με διαδικασίες ασφάλειας σε αεροδρόμια, σε σχέση με τη σχέση ομοσπονδιακής και τοπικής αστυνομίας και ενός “φύλλου πληροφοριών ευθύνης”. Ένα σημείωμα στη σελίδα δήλωνε ότι “αυτή η πληροφορία περιορίζεται σε όσους διαχειρίζονται το αεροδρόμιο και όσους επιβάλλουν τοπικά το νόμο”. Τα έγγραφα διανεμήθηκαν σε μια κρυπτογραφημένη μορφή και χρειαζόταν κωδικό πρόσβασης για να ανοίξεις και να τα διαβάσεις.
Ο McCullagh απέκτησε τις λέξεις κλειδιά από μια ανώνυμη πηγή, αλλά δεν άνοιξε τα έγγραφα, επειδή φοβήθηκε ότι το να χρησιμοποιήσεις κωδικό πρόσβασης χωρίς άδεια θα παραβίαζαν τον DMCA. Η προληπτική καταστολή λειτούργησε στη δημοσιογραφία.
Ο νόμος για το Copyright απειλεί την ανωνυμία στην περιήγηση στο διαδίκτυο και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν η CoStar, μία βάση δεδομένων ακινήτων περιουσιών, εγκάλεσε το LoopNet,  ένα on-line φόρουμ για τις ακίνητες περιουσίες, σε σχέση με φωτογραφίες υπό copyright που εμφανίζονταν στις υπηρεσίες του. Η CoStar απαίτησε να αποκτήσει όχι μόνο τα στοιχεία της ταυτότητας αυτών που ανέβασαν στο site τις φωτογραφίες, αλλά επίσης αυτών που τις κατέβασαν, χρησιμοποιώντας έναν επικίνδυνα πλατύ ορισμό που περιέχει επίσης αυτούς που απλά είδαν τις φωτογραφίες στο διαδίκτυο (από τη στιγμή που ο υπολογιστής αποθηκεύει στην προσωρινή του μνήμη ότι βλέπει), αλλά και όσους απέστειλαν την ηλεκτρονική διεύθυνση των φωτογραφιών σε τρίτους!
Όπως είναι προφανές, αυτή η κλήτευση θα καταργούσε ουσιαστικά την ανωνυμία οποιουδήποτε έχει ποτέ λάβει, προωθήσει, χτυπήσει ένα σύνδεσμο σε μια σελίδα που έτυχε μια στιγμή να περιέχει μια μικρή φωτογραφία της οποίας η CoStar έχει το copyright.
Στις 2 Αυγούστου 2006 θα πραγματοποιηθεί η επόμενη εκδίκαση της υπόθεσης.
Το ύπουλο λογισμικό της Sony
Τον Φεβρουάριο του 2006 η Sony παρείχε σε κάθε καταναλωτή που αγόραζε Sony BMG CD (CD μουσικής) με ενσωματωμένο λογισμικό το First4Internet XCP και το XCP and SunnComm MediaMax. Όπως ανακάλυψαν ερευνητές ασφάλειας, το πρόβλημα με αυτό το λογισμικό ήταν ότι εγκαθιστούσε στα Windows των υπολογιστών των χρηστών κλειστό λογισμικό που πιθανώς τους εξέθετε σε επιθέσεις τρίτων. Το “μολυσμένο” CD επικοινωνούσε κρυφά με την Sony BMG για την παροχή στοιχείων που αφορούσαν τον υπολογιστή του χρήστη.
Σύμφωνα με την απόφαση του δικαστηρίου στις 15 Μαΐου 2006, πέρα από την αποζημίωση των καταναλωτών, η Sony BMG αναγκάστηκε να σταματήσει να κατασκευάζει CD με αυτό το λογισμικό. Επιπλέον δεσμεύει την εταιρεία σε μια λεπτομερή διαδικασία επιθεώρησης της ασφάλειας πριν από συμπερίληψη οποιουδήποτε λογισμικού σε μελλοντικά Cds.
Ήταν μια από τις λίγες συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου ηττήθηκε η αυθαιρεσία μιας πολυεθνικής. Ταυτόχρονα η υπόθεση αυτή κατέδειξε ότι δεν δικαιολογείται τυφλή εμπιστοσύνη στα “άυλα προϊόντα” που διοχευτεύονται στην αγορά από τέτοιες επιχειρήσεις, ιδίως όταν εμπλέκεται η χρήση του διαδικτύου.
Μεγάλα Στούντιο Ταινιών κλείνουν 321 εργαστήρια λογισμικού
321 εργαστήρια λογισμικού πωλούσαν το “DVD Copy Plus”, ένα πακέτο λογισμικού και οδηγιών που επιτρέπει στους ιδιοκτήτες DVDs να κάνουν προσωπικά εφεδρικά αντίγραφα χρήσης οπτικοακουστικών εργασιών σε CD-ROMs. Η MGM (η ένωση των στούντιο) συμπλήρωσε μια μήνυση, ζητώντας από τα εργαστήρια να αποδείξουν στο δικαστήριο να αποδείξουν ότι το “DVD Copy Plus” δεν παραβιάζει το DMCA. Τα 321 εργαστήρια υποστήριξαν ότι πακέτο είναι ένα εργαλείο για Δίκαιη Χρήση και ότι αν ο νόμος για το copyright στραφεί ενάντια σε αυτό το πακέτο, παραβιάζει τα συνταγματικά δικαιώματα που προκύπτουν από την Πρώτη Τροποποίηση του Αμερικανικού Συντάγματος. Παρ' όλ' αυτά, οι κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν για ζημιές και τους επιβλήθηκαν ασφαλιστικά μέτρα ενάντια στην πώληση του προϊόντος. Τα εργαστήρια έκλεισαν και ταυτόχρονα η παροχή τεχνικής βοήθειας για τη δίκαιη χρήση των DVD ποινικοποιήθηκε στις ΗΠΑ.
Πατέντες λογισμικού στην Ευρώπη: μια μάχη που έχουμε μπροστά μας
Στις 5 Οκτωβρίου 1973 πραγματοποιήθηκε η Σύνοδος για τη Διασφάλιση των Ευρωπαϊκών Πατεντών. Εκεί ιδρύθηκε ο Ευρωπαϊκό Γραφείο πατεντών (ΕΓΠ). Το ΕΓΠ λαμβάνει σήμερα 160.000 αιτήσεις για πατέντες το χρόνο,  και απονέμει 60.000.  Το κόστος της αίτησης για μια πατέντα λογισμικού είναι 24,1 Ευρώ στην Ευρώπη (10,25 Ευρώ στις ΗΠΑ και 5,46  Ευρώ στην Ιαπωνία). Η χώρα από την οποία προέρχονται οι περισσότερες αιτήσεις είναι οι ΗΠΑ και ακολουθεί η Γερμανία.  Ευτυχώς για το λογισμικό, αυτό αποκλείστηκε από την δυνατότητα να πατενταριστεί. Πιο συγκεκριμένα το Άρθρο 52 αυτής της συνόδου αποκλείει από τη δυνατότητα να πατενταριστούν:
“
1. Ανακαλύψεις, επιστημονικές θεωρίες και μαθηματικές μέθοδοι.
2. Αισθητικές δημιουργίες.
3. Σχήματα, κανόνες και μέθοδοι για υλοποίηση πνευματικών πράξεων, το να παίζεις παιχνίδια ή το επιχειρήν, και προγράμματα υπολογιστών.
4. Παρουσιάσεις πληροφορίας.”

Αυτό δε σημαίνει ότι το θέμα έχει λήξει για την Ε.Ε.. Κάθε άλλο.
Το χρονικό
•	Σύμφωνα με μια έκθεση τεχνοκρατών στην Κομισιόν στις 1.8.2000 θα μπορούσε να υιοθετηθεί μια οδηγία αναφορικά με τις πατέντες λογισμικού μέσα στο 2006.
•	Στις 14 Μαΐου 2001 εγκρίνεται μια οδηγία από το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων η Οδηγία 91/250/ΕΟΚ για τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η οδηγία αυτή έχει πολλά κοινά σημεία με τον ελληνικό νόμο 2121/1993, που ψηφίστηκε το Μάρτη του 1993 (τόσα που αν ο νόμος ήταν λογοτεχνικό έργο θα παραβίαζε το copyright του). Σύμφωνα με αυτή, τα προγράμματα υπολογιστών τελούν υπό προστασία σαν να ήταν λογοτεχνικά έργα (ουσιαστικά τίθενται υπό copyright). Επιπλέον, γίνεται προσπάθεια να οριστεί τι είναι “πρόγραμμα ηλεκτρονικού” υπολογιστή. Σε αυτή την οδηγία η λέξη “πρόγραμμα” αναφέρεται 50 φορές σε διάφορες κλήσεις. 
Έχει αξία να μπούμε στον κόπο του νομοθέτη για να δούμε τι εννοεί, και να προσπαθήσουμε να βρούμε έναν ορισμό του προγράμματος, τι ακριβώς είναι αυτό που “προστατεύεται” σε ένα πρόγραμμα, και πότε ένα πρόγραμμα ορίζεται σαν πρωτότυπο. Όπως θα διαπιστώσετε οι “ορισμοί” που δίνονται είναι της φύσης του ορισμού “ένα μάνγκο είναι ένα μάνγκο” :
•	ο όρος "πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή" περιλαμβάνει προγράμματα κάθε μορφής, περιλαμβανομένων και εκείνων που είναι ενσωματωμένα στο υλικό.
•	ο όρος αυτός περιλαμβάνει επίσης προπαρασκευαστική εργασία σχεδιασμού που οδηγεί στην κατάρτιση ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή εφόσον η φύση της προπαρασκευαστικής εργασίας είναι τέτοια που το πρόγραμμα του ηλεκτρονικού υπολογιστή μπορεί να προκύψει από αυτή σε ένα υστερότερα στάδιο
•	όσον αφορά τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία προσδιορίζεται κατά πόσο ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί ή όχι πρωτότυπο έργο, δεν πρέπει να εφαρμόζεται έλεγχος της ποιοτικής ή αισθητικής αξίας του προγράμματος
•	η λειτουργία ενός προγράμματος ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι η επικοινωνία και η συνεργασία με τις άλλες μονάδες ενός συστήματος ηλεκτρονικών υπολογιστών και με τους χρήστες και, για το σκοπό αυτό, απαιτείται μια λογική και, σε ορισμένες περιπτώσεις, υλική διασύνδεση και διάλογος, ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε όλα τα στοιχεία του λογισμικού και του υλικού να συνεργαστούν με άλλα λογισμικά και υλικά καθώς και χρήστες με όλους τους τρόπους λειτουργίας τους [σ.σ. : εδώ έχουμε ένα πρώτο ορισμό, ο οποίος όμως αναφέρεται στη λειτουργία του προγράμματος, και όχι στο πρόγραμμα]
•	για να μην υπάρχει καμία αμφιβολία, πρέπει να διευκρινιστεί ότι προστατεύεται μόνο η έκφραση ενός προγράμματος ηλεκτρονικών υπολογιστών και ότι οι ιδέες και οι αρχές στις οποίες βασίζεται οποιοδήποτε στοιχείο του προγράμματος, περιλαμβανομένων και εκείνων στις οποίες βασίζονται τα συστήματα διασύνδεσης, δεν προστατεύονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας βάσει της παρούσας οδηγίας
•	σύμφωνα με την αρχή αυτή της πνευματικής ιδιοκτησίας, στο βαθμό που η λογική, οι αλγόριθμοι και οι γλώσσες προγραμματισμού περιλαμβάνουν ιδέες και αρχές, αυτές οι ιδέες και αρχές δεν προστατεύονται με την παρούσα οδηγία
•	δεν πρέπει να απαγορευθεί στο πρόσωπο που έχει το δικαίωμα της χρήσης ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, η διενέργεια των πράξεων που είναι αναγκαίες για την παρακολούθηση, μελέτη ή δοκιμή της λειτουργίας του προγράμματος, υπό την προϋπόθεση ότι οι πράξεις αυτές δεν αποτελούν προσβολή του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί του προγράμματος. [σ.σ.: Αυτό το δικαίωμα του χρήστη αναιρείται λίγο αργότερα, όταν λέει:]
•	οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας ισχύουν με την επιφύλαξη των κανόνων ανταγωνισμού που εκτίθεται στα άρθρα 85 και 86 της συνθήκης, σε περίπτωση που κάποιος προμηθευτής με δεσπόζουσα θέση αρνηθεί να παραχωρήσει στοιχεία απαραίτητα για την διαλειτουργικότητα όπως ορίζεται στην παρούσα οδηγία [σ.σ.: Αν δεν υπήρχε η αναίρεση αυτή, το κλειστό φορμάτ ενός αρχείου, όπως πχ. αρχείων που τελειώνουν σε .doc είναι παράνομο, αφού σου απαγορεύει τη μελέτη της παρακολούθησης της λειτουργίας του προγράμματος Word].
•	χωρίς άδεια αναπαραγωγή, μετάφραση, προσαρμογή ή μετατροπή της μορφής του κώδικα με τον οποίο έχει δοθεί ένα αντίγραφο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, αποτελεί προσβολή των αποκλειστικών δικαιωμάτων του δημιουργού. [σ.σ. : από τη στιγμή που δεν έχει οριστεί τι είναι ένα πρόγραμμα και πότε είναι πρωτότυπο, πώς προκύπτουν “αποκλειστικά δικαιώματα”;]
•	Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, τα κράτη μέλη προστατεύουν τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας σαν λογοτεχνικά έργα κατά την έννοια της σύμβασης της Βέρνης για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων. Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ο όρος "προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών" περιλαμβάνει και το προπαρασκευαστικό υλικό σχεδιασμού τους .
•	Η προστασία σύμφωνα με την παρούσα οδηγία ισχύει για κάθε μορφή έκφρασης ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή . Οι ιδέες και οι αρχές στις οποίες βασίζεται οποιοδήποτε στοιχείο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, περιλαμβανομένων και εκείνων στις οποίες βασίζονται τα συστήματα διασύνδεσης του, δεν προστατεύονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας βάσει της παρούσας οδηγίας .[σ.σ. : Πότε εκφράζεται ένα πρόγραμμα υπολογιστή; Και τι διαφορετικό έχει άραγε αυτή η έκφραση με την έκφραση των ιδεών και των αρχών στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα;]
•	Μνα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή προστατεύεται εφόσον είναι πρωτότυπο με την έννοια ότι είναι αποτέλεσμα προσωπικής πνευματικής εργασίας του δημιουργού του.
•	Στην περίπτωση που ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή δημιουργείται από υπάλληλο κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του ή σύμφωνα με τις οδηγίες που του έχει δώσει ο εργοδότης του, ο εργοδότης δικαιούται να ασκεί αποκλειστικά όλες τις περιουσιακές εξουσίες επί του ούτως  δημιουργηθέντα [σ.σ. Ποια είναι η διαφορά από της οδηγίας (που δημιουργεί δικαίωμα στις περιουσιακές εξουσίες) και της ιδέας (που δεν δημιουργεί);]
•	Στις 22 Μαΐου 2001 ψηφίζεται από την Ευρωβουλή η οδηγία 2001/29/EC σε σχέση με την εναρμόνιση συγκεκριμένων πλευρών του copyright και σχετιζόμενων δικαιωμάτων στην κοινωνία της πληροφορίας. Γνωστή ως Οδηγίας της Ε.Ε. για το Copyright (EUCD), είναι η εφαρμογή από την πλευρά της Ε.Ε. της Συνθήκης για το Copyright του 1996 του ΠΟΠΙ. Περιέχει πολύ χαλαρές εξαιρέσεις στα μέτρα περί παράκαμψης του copyright και των αποκλειστικών δικαιωμάτων και επί της ουσίας αποτελεί την αντίστοιχη πράξη της Ε.Ε. σε σχέση με το DMCA των ΗΠΑ.
•	Στις 20 Φεβρουαρίου 2002  η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) εγκαινιάζει την πρόταση για μια οδηγία σε σχέση με Εφευρέσεις που Εφαρμόζονται στους Υπολογιστές (Computer Implemented Inventions) υπ.αριθμ. 2002/0047. Ωστόσο δεν υιοθετήθηκε ακόμα επειδή υπήρχαν ενστάσεις στο κατά πόσο θα μπορούσε να εφαρμοστεί μια τέτοια οδηγία σε ολόκληρο το λογισμικό.
•	Στις 24 Σεπτεμβρίου 2003 η Ευρωβουλή ψηφίζει αυτή την οδηγία, αρκετά όμως τροποποιημένη. Πιο συγκεκριμένα για να υπάρξει πατέντα που να αφορά υπολογιστές τίθεται το κριτήριο “technicity”, για τη διάκριση μεταξύ των αφηρημένων διαδικασιών πληροφορίας – επεξεργασίας και των συγκεκριμένων ειδών φυσικών διαδικασιών (πχ. η λειτουργία του ABS στα φρένα των αυτοκινήτων). Τίθεται επίσης ένας γενικός κανόνας, σύμφωνα με τον οποίο οι πατέντες δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποτρέψουν τη διαλειτουργικότητα μεταξύ υπολογιστικών συστημάτων.
•	Στις 9 Μαρτίου 2004 το Ευρωκοινοβούλιο υιοθετεί την Οδηγία για την Ενίσχυση της Επιβολής των Δικαιωμάτων της Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Είχαν προϋπάρξει πολλές πιέσεις έτσι ώστε αυτή η απόφαση να παρθεί πριν από τη διεύρυνση της Ε.Ε. - όπως και έγινε.
•	Στις 18 Μαΐου 2004 η σύσκεψη του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. υιοθετεί μια οδηγία για τις πατέντες λογισμικού στην Ε.Ε. Μια σειρά από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διαμαρτύρονται. Δηλώνουν ότι ο εκπρόσωπός τους δεν εξέφραζε την θέληση των κυβερνήσεων (Δανία, Γερμανία, Πολωνία, Πορτογαλία). Τελικά η οδηγία αποσύρεται.
•	12 Δεκεμβρίου 2004: Η Πολωνία αρνείται να συζητηθεί στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Γεωργίας και Αλιείας (sic) το θέμα των πατεντών σε “εφευρέσεις που εφαρμόζονται σε υπολογιστές”, κοινώς πατέντες λογισμικού.
•	Τον Φεβρουάριο του 2005 η επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωκοινοβουλίου ψήφισε υπέρ μιας διαδικασίας επανεκτίμησης του θεσμικού πλαισίου γύρω από τις εφευρέσεις που εφαρμόζονται στους υπολογιστές (Computer Implemented Inventions). 
•	Στις 6 Ιουλίου του 2005 κατατέθηκε στην Ευρωβουλή μια Οδηγία για την Δυνατότητα ΠατενταρίσματωνΕφευρέσεων που εφαρμόζονται στους Υπολογιστές. Η οδηγία καταψηφίστηκε με μια συντριπτική πλειοψηφία (648 κατά, 14 υπέρ και 18 αποχές). 
•	Στις 12 Ιουλίου 2005 η Ευρωπαϊκή Κομισιόν εγκρίνει την οδηγία “περί μέτρων αντιμετώπισης της εγκληματικότητας και την εξασφάλιση της επιβολής των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας”. Σύμφωνα με αυτή την οδηγία η παραβίαση των δικαιωμάτων που προκύπτουν από την “πνευματική ιδιοκτησία” θα πρέπει να θεωρείται έγκλημα (βλέπε παρακάτω)
•	Ο Gunter Verheugen, ο επίτροπος βιομηχανίας της Ε.Ε, ισχυρίστηκε ότι ένα πακέτο μέτρων πρέπει να παρθεί για να ενισχυθεί η βιομηχανική βάση της ηπείρου (Commision Staff Document, Brussels 5.10.2005). O Verheugen ισχυρίζεται ότι υπάρχει έλλειψη στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας στην Ε.Ε. Ταυτόχρονα θέτει το θέμα των πατεντών λογισμικού σαν ένα θέμα που θα έπρεπε να συζητηθεί μες το 2006.
•	Παράλληλες πρωτοβουλίες  συγκλίνουν στην πρόταση για τη λεγόμενη “Συμφωνία του Λονδίνου”. Έτσι και έγινε. Τον Ιανουάριο του 2006 η Κομισιόν άνοιξε μια περίοδο διαβουλεύσεων που τέλειωσε τον Ιούνη του 2006. Η συμφωνία αυτή μιλά για ένα ενιαίο χώρο πατεντών στην Ευρώπη. 
•	Παρά το σαφές της προηγούμενης διατύπωσης, το Ευρωπαϊκό Γραφείο πατεντών χορηγεί πατέντες λογισμικού. Σε μια απόφαση που πάρθηκε στις 23 Φλεβάρη 2006 αλλά δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο του 2006, το Ευρωπαϊκό Γραφείο πατεντών ισχυρίζεται τα εξής:
“1. Η κατηγορία μιας μεθόδου βασισμένης σε υπολογιστές διαφέρει από ένα πρόγραμμα υπολογιστών. Παρόλο που μια μέθοδος, και συγκεκριμένα μια μέθοδος που διαχειρίζεται έναν υπολογιστή, μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή με την βοήθεια ενός προγράμματος υπολογιστή, αυτό δε σημαίνει όμως ότι η μέθοδος εντάσσεται στην κατηγορία των προγραμμάτων υπολογιστή.
2. Ένα μέσο που διαβάζεται από υπολογιστή είναι ένα τεχνικό προϊόν και κατά συνέπεια έχει ένα τεχνικό χαρακτήρα ο οποίος μπορεί να πατενταριστεί”.
Αυτό που επιχειρείται τεχνικά να γίνει είναι η επέκταση της έννοιας “μέθοδος βασισμένη σε υπολογιστές” τόσο ώστε να συμπεριλαμβάνει το λογισμικό. 
•	Στις 24 Απριλίου 2006 η Κομισιόν περνάει σε τροποποιήσεις στην  Οδηγία για την Ενίσχυση της Επιβολής των Δικαιωμάτων της Πνευματικής Ιδιοκτησίας, ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την επιβολή της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Μέσα από την παρουσίαση του παραπάνω χρονικού γίνεται σαφές ότι υπάρχει μια “με κάθε τρόπο” (ακόμα και μέσα από το δρόμο της Γεωργίας και Αλιείας) προσπάθεια να περάσουν και στην Ευρώπη οι πατέντες λογισμικού. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για μια εντελώς αντιδημοκρατική διαδικασία:
Οδηγίες προκύπτουν μέσα από επιτροπές οι οποίες δεν είναι εκλεγμένες, παρακάπτοντας συνεχώς το Ευρωκοινοβούλιο. Την ίδια στιγμή, η κοινότητα των προγραμματιστών αλλά και οι χρήστες δεν έχουν κανένα λόγο σε αυτή τη διαδικασία. Πολύ περισσότερο αυτή η διαδικασία δεν καθορίζεται με βάση τα συμφέροντά τους. 
Ωστόσο, η επιβολή των πατεντών στο λογισμικό θίγει τα συμφέροντα των ίδιων των ευρωπαϊκών κρατών στο βαθμό που θα επιτραπεί σε επιχειρήσεις λογισμικού των ΗΠΑ να αποκτήσουν έλεγχο της αγοράς του λογισμικού με βάση της πατέντες και το μονοπώλιο που αυτές εξασφαλίζουν. Κατά συνέπεια, η κατοχύρωση των πατεντών στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση. Ωστόσο η κοινότητα των προγραμματιστών είναι η μόνη που μπορεί να εγγυηθεί την πρόοδο του λογισμικού στην Ευρώπη και παγκόσμια. 
Ελληνική Νομοθεσία
Η ελληνική νομοθεσία έχει φτιαχτεί σε πολύ μεγάλο βαθμό παράλληλα με τις διεθνείς συμβάσεις που αφορούν στα πνευματικά δικαιώματα. Κατά συνέπεια και στην Ελλάδα ισχύουν οι περιορισμοί που θέτει το Άρθρο 52 της Συνόδου για τη Διασφάλιση των Ευρωπαϊκών Πατεντών, οπότε αποκλείονται οι πατέντες στα προγράμματα των υπολογιστών. 
Ωστόσο, η ελληνική νομοθεσία το 1993 έκανε ένα βήμα μπροστά (ή πίσω, ανάλογα με το σημείο αναφοράς) στην καταχώρηση “πνευματικών δικαιωμάτων”. Διατάξεις που σε διεθνές επίπεδο υιοθετήθηκαν μετά την Συνθήκη για το Copyright του ΠΟΠΙ το 1996, (και ιδιαίτερα όσον αφορά το λογισμικό) ενσωματώθηκαν στην ελληνική νομοθεσία με το νόμο 2121/1993, αποδεικνύοντας ότι ο μηχανισμός εναρμόνισης των νομοθεσιών των κρατών – μελών του ΠΟΠΙ λειτουργεί.
Ο νόμος 2121/1993 που ψηφίστηκε την 1η Μάρτη 1993 είχε ορίσει ένα αρκετά συγκεκριμένο και πλατύ πλαίσιο γύρω από τα πνευματικά δικαιώματα. Ακολουθεί μια παρουσίαση των κυριότερων στοιχείων της ελληνικής νομοθεσίας,  με έμφαση στα σημεία εκείνα που άπτονται του λογισμικού.
Αντικείμενο και περιεχόμενο του δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, οι πνευματικοί δημιουργοί, με τη δημιουργία του έργου, αποκτούν πάνω σ' αυτό πνευματική ιδιοκτησία που περιλαμβάνει ως αποκλειστικά και απόλυτα δικαιώματα το δικαίωμα της εκμετάλλευσης του έργου (περιουσιακό δικαίωμα) και το δικαίωμα της προστασίας του προσωπικού δεσμού ως προς αυτό (ηθικό δικαίωμα). 
Ως έργο, νοείται κάθε πρότυπο πνευματικό δημιούργημα λόγου, τέχνης ή επιστήμης που εκφράζεται με οποιαδήποτε μορφή. 
Θεωρούνται ως έργα λόγου προστατευόμενα κατά τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και το προπαρασκευαστικό υλικό του σχεδιασμού τους. Η προστασία παρέχεται σε κάθε μορφή έκφρασης ενός προγράμματος υπολογιστή. Οι ιδέες και οι αρχές στις οποίες βασίζεται οποιοδήποτε στοιχείο προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή περιλαμβανομένων και εκείνων στις οποίες βασίζονται τα συστήματα διασύνδεσης του (σ. σ. Διαδίκτυο) δεν προστατεύονται. Ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή θεωρείται πρωτότυπο, εφόσον είναι προσωπικό πνευματικό δημιούργημα του δημιουργού του. 
Το περιουσιακό δικαίωμα δίνει στο δημιουργό ιδίως την εξουσία να επιτρέπει ή να απαγορεύει: α) την αντιγραφή και την αναπαραγωγή του έργου με κάθε μέσο, β) τη μετάφραση του έργου, γ) τη διασκευή, την προσαρμογή ή άλλες μετατροπές του έργου, δ) τη θέση σε κυκλοφορία του πρωτοτύπου ή αντιτύπων του έργου με μεταβίβαση της κυριότητας, εκμίσθωση ή με δημόσιο δανεισμό καθώς και την εφαρμογή περιοριστικών όρων σε σχέση με τις παραπάνω υπηρεσίες, ε) την παρουσίαση του έργου στο κοινό, στ) τη δημόσια εκτέλεση του έργου, ζ) τη μετάδοση ή αναμετάδοση του έργου στο κοινό.
Το ηθικό δικαίωμα δίνει στο δημιουργό ιδίως τις εξουσίες: α) της απόφασης για τον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίον το έργο θα γίνει γνωστό στο κοινό, β) της αναγνώρισης της πατρότητας του πάνω στο έργο και ειδικότερα να απαιτεί μνεία του ονόματός του στα αντίτυπα του έργου του. Το ηθικό δικαίωμα παραμένει στο δημιουργό ακόμα και μετά ενδεχόμενη παραχώρηση του περιουσιακού. 
Με τις συμβάσεις και τις άδειες εκμετάλλευσης, μπορεί ο δημιουργός να εκχωρεί σε ένα τρίτο τις υποχρεώσεις και τα διακαιώματα που εκπορεύονται από το περιουσιακό δικαίωμα.
Η μεταβίβαση κυριότητας του υλικού φορέα όπου έχει ενσωματωθεί το έργο σε πρωτότυπο ή αντίγραφο δεν επιφέρει μεταβίβαση του δικαιώματος της πνευματικής ιδιοκτησίας, εκτός αν εγγράφως έχει συμφωνηθεί το αντίθετο*. 
Επίσης τεκμαίρεται ως δικαιούχος της πνευματικής ιδιοκτησίας σε προγράμματα Η/Υ, το νομικό πρόσωπο, του οποίου το όνομα ή επωνυμία εμφανίζεται πάνω στον υλικό φορέα του έργου, κατά τον τρόπο, που συνήθως χρησιμοποιείται για την ένδειξη του δικαιούχου. Όχι αναγκαστικά ο δημιουργός δηλαδή, αν και η ελληνική νομοθεσία είναι σχετικά ελαστική σε αυτό σε μερικές περιπτώσεις.
Ειδικές διατάξεις για τα προγράμματα ηλεκτρονικών υπολογιστών
Σύμφωνα πάντα με το νόμο 2121/1993 το περιουσιακό δικαίωμα σε πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή που δημιουργήθηκε από μισθωτό σε εκτέλεση σύμβασης εργασίας ή σύμφωνα με τις οδηγίες του εργοδότη του, μεταβιβάζεται αυτοδικαίως στον εργοδότη, εκτός αν υπάρχει αντίθετη συμφωνία. 
Περιορισμοί (άρθρο 42, κεφάλαιο 7ο του ν. 2121/1993):
1.	Εφόσον δεν υπάρχει αντίθετη συμφωνία, επιτρέπεται χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς πληρωμή αμοιβής, η αναπαραγωγή, η μετάφραση, η προσαρμογή, η διασκευή ή οποιαδήποτε άλλη μετατροπή ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, όταν οι πράξεις αυτές είναι αναγκαίες για τη χρησιμοποίηση του προγράμματος, από το πρόσωπο που το απέκτησε νομίμως.
2.	Δεν εμπίπτει στον περιορισμό της προηγούμενης παραγράφου και χρειάζεται άδεια του δημιουργού η αναπαραγωγή που είναι αναγκαία για τη φόρτωση, την εμφάνιση στην οθόνη, την εκτέλεση, τη μεταβίβαση ή την αποθήκευση του προγράμματος του ηλεκτρονικού υπολογιστή.
3.	Ο νόμιμος χρήστης ενός προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή δεν μπορεί να εμποδιστεί συμβατικά να παραγάγει χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς πληρωμή αμοιβής, ένα εφεδρικό αντίγραφο του προγράμματος στο μέτρο που αυτό είναι απαραίτητο για χρήση**.
4.	Επιτρέπεται στο νόμιμο χρήστη αντιγράφου προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς πληρωμή αμοιβής η παρακολούθηση, η μελέτη, ή η δοκιμή της λειτουργίας του προγράμματος προκειμένου να εντοπιστούν οι ιδέες και οι αρχές που αποτελούν τη βάση οποιουδήποτε στοιχείου του προγράμματος εάν οι ενέργειες αυτές γίνονται κατά τη διάρκεια πράξης που αποτελεί νόμιμη χρήση του προγράμματος. Αντίθετη συμφωνία δεν επιτρέπεται*.
5.	Αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση πέραν από τις περιπτώσεις των δυο προηγούμενων παραγράφων δεν επιτρέπονται.
Αποσυμπίληση( Άρθρο 43)
1.	Επιτρέπεται στο νόμιμο χρήστη αντιγράφου προγράμματος χωρίς την άδεια του δημιουργού και χωρίς πληρωμή αμοιβής, η ενέργεια των πράξεων που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 42, εφόσον είναι απαραίτητη προκειμένου να ληφθούν οι αναγκαίες πληροφορίες για τη διαλειτουργικότητα ενός ανεξάρτητα δημιουργηθέντα προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή με άλλα προγράμματα, εφόσον οι αναγκαίες για τη διαλειτουργικότητα πληροφορίες δεν ήταν ήδη ευκόλως και ταχέως προσιτές στο νόμιμο χρήστη και εφόσον οι πράξεις περιορίζονται στα μέρη του αρχικού προγράμματος που είναι απαραίτητα για τη διαλειτουργικότητα αυτή.
2.	Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου δεν επιτρέπουν οι πληροφορίες που ελήφθησαν κατ' εφαρμογή τους: α) να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς άλλους εκτός από την επίτευξη της διαλειτουργικότητας του ανεξάρτητα δημιουργηθέντος προγράμματος, β) να ανακοινωθούν σε άλλα πρόσωπα εκτός από τις περιπτώσεις όπου αυτό απαιτείται για τη διαλειτουργικότητα του ανεξάρτητα δημιουργηθέντος προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή, γ) να χρησιμοποιηθούν για την επεξεργασία, την παραγωγή ή την εμπορία προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή του οποίου η έκφραση είναι κατά βάση παρόμοια προς το αρχικό πρόγραμμα ή για οποιαδήποτε άλλη πράξη που προσβάλλει την πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού.
3.	Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου (43) δεν μπορούν να ερμηνευθούν έτσι ώστε να επιτρέπεται η εφαρμογή τους κατά τρόπο που θα έβλαπτε την κανονική εκμετάλλευση του προγράμματος του ηλεκτρονικού υπολογιστή ή θα προκαλούσε αδικαιολόγητη βλάβη στα νόμιμα συμφέροντα του δημιουργού του.
Διάρκεια της προστασίας (Άρθρο 44)
Το δικαίωμα του δημιουργού προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή διαρκεί όσο η ζωή του δημιουργού και πενήντα χρόνια μετά το θάνατό του που υπολογίζονται από το τέλος του έτους που πέθανε ο δημιουργός. Αυτό το άρθρο (ευτυχώς)  καταργήθηκε...
Πνευματικά δικαιώματα λογισμικού, χωρίς πατέντες
Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 52 της Σύμβαση του 1976 και το νόμο 1733/1987 δεν μπορούν να κατοχυρωθούν πατέντες στο λογισμικό στην Ελλάδα. Κατά συνέπεια έχουμε περισσότερο μια έκδοση ενός copyright για το λογισμικό. 
Παραδείγματα εφαρμογής του νόμου για το copyright στο λογισμικό στην Ελλάδα
Χρήση για εκπαιδευτικούς σκοπούς
Το 1995 “αλλοδαπή” εταιρία λογισμικού στην Ελλάδα έκανε αγωγή ενάντια σε σχολή εκμάθησης χρήσης υπολογιστών, ζητώντας ασφαλιστικά μέτρα. Ο λόγος ήταν ότι η σχολή παρήγαγε αντίτυπα για τους σπουδαστές προγραμμάτων, των οποίων “ισχυριζόταν ότι είναι παραγωγοί”. Επειδή η αναπαραγωγή όμως γινόταν για εκπαιδευτικούς σκοπούς, το δικαστήριο απέρριψε τις αξιώσεις της εταιρίας λογισμικού, αθωώνοντας τους εναγομένους.

Κεφάλαιο 3: Δομές και προϊόντα αλληλεγγύης στο διαδίκτυο
Τα δίκτυα Peer To Peer (P2P).
Γενικά
Ένα δίκτυο peer to peer είναι δίκτυο που στηρίζεται περισσότερο στους ίδιους τους συμμετέχοντες σε αυτό, παρά σε ένα κεντρικό εξυπηρετητή (server). Έτσι πεοκύπτει και η ονομασία του (ίσος προς ίσο). Κάθε χρήστης έχει έναν κόμβο που η τάση είναι να είναι ισότιμοι (δηλαδή να εκτελούν τις ίδιες διαδικασίες και να έχουν πρόσβαση στα ίδια δεδομένα όλοι). Μια αρχική χρήση των P2P δικτύων είναι συνδέσεις ad hoc – δηλαδή για μια περιορισμένη εφαρμογή. Για παράδειγμα η ανταλλαγή αρχείων όπως ήχου, βίντεο, δεδομένων ή οποιονδήποτε άλλων αρχείων βρίσκονται σε ψηφιακή μορφή. Η βασική αρχή των P2P δικτύων είναι η ισότητα μεταξύ των κόμβων του. Η πληροφορία διαδίδεται μέσα σε αυτό το δίκτυο. Που ακριβώς βρίσκεται αυτή η πληροφορία και πως μπορεί να τη βρει ο χρήστης, είναι που διαφοροποιεί τα p2p δίκτυα μεταξύ τους.
Για παράδειγμα στο Napster, υπήρχε ένας κεντρικός υπολογιστής όπου βρίσκονταν όλες οι διευθύνσεις των δεδομένων. Η αναζήτηση γινόταν ως εξής: ρωτούσες τον κεντρικό υπολογιστή: που μπορώ να βρω το τάδε αρχείο (πχ. ένα τραγούδι) και απαντούσε με τις διευθύνσεις των κόμβων όπου αυτό το αρχείο υπήρχε και από όπου μπορούσες να το κατεβάσεις. Η δομή του Napster ωστόσο ήταν πολύ συγκεντρωτική: όλα εξαρτιόνταν από τον κεντρικό υπολογιστή. ΄Έτσι αν έκλεινε ο κεντρικός υπολογιστής όλο το δίκτυο θα χανόταν, όπως και έγινε.
Μερικά p2p δίκτυα είναι ημι-συγκεντρωτικά (όπως το Kazaa). Σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν πολλά κεντρικά σημεία (βάσεις δεδομένων) που ξέρουν που βρίσκονται οι πληροφορίες. Η αναζήτηση σε αυτή την περίπτωση γίνεται με βάση το ή τα πλησιέστερα σου κεντρικά σημεία. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι δεν υπάρχουν όλες οι πληροφορίες σε κάθε τέτοιο σημείο.
Άλλα δίκτυα, όπως το Freenet και το Gnutella, είναι εντελώς διαμοιρασμένα. Οι κόμβοι εδώ είναι ισότιμοι. Δεν υπάρχει κάποιος που είναι πάνω από τους άλλους, όλοι οι κόμβοι μοιράζονται τις ίδιες εργασίες. Μπορεί κανείς να συνδεθεί με οποιοδήποτε κόμβο του δικτύου. Από κει και πέρα ποικίλουν οι αλγόριθμοι αναζήτησης των υπόλοιπων κόμβων του δικτύου. 
Νόμοι και P2P
Είναι προφανές ότι στις πολυεθνικές των οποίων τα συμφέροντα σχετίζονται με το copyright δεν χάρηκαν καθόλου με τη μαζική ανάπτυξη των P2P δικτύων. 
To napster
Το napster όχι μόνο ήταν το πρώτο p2p που απέκτησε μαζικότητα, αλλά ήταν και η πρώτη μάχη που κέρδισαν οι πολυεθνικές της μουσικής βιομηχανίας ενάντια στα p2p. Από την αρχή της εμφάνισής του το Napster άρχισε να συλλέγει μηνύσεις (από τη Recording Industry Association of America (RIAA) στις 11/9/1999 και από την A & M Records, Inc στις 2/10/2000). Τελικά μέσα από δίκαστικούς αγώνες που έλαβαν χώρα το 2001 το Napster αναγκάστηκε να κλείσει τον κεντρικό του server, με αποτέλεσμα να διαλυθεί και ολόκληρο το p2p δίκτυο. Ωστόσο όμως “το κακό είχε γίνει”. Η διάδοση του p2p ήταν μια πραγματικότητα για εκατομμύρια χρήστες παγκόσμια, και νέες μορφές p2p επρόκειτω να προκύψουν.
Το EFF για τη διαμάχη εταιρειών – p2p
Η επιστολή του Electronic Frontiers Foundation (EFF) στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου είναι μάλλον αποστομωτική για τα επιχειρήματα των πολυεθνικών μουσικής και κινηματογράφου. Απέναντι σε κραυγές που κινδυνολογούν, λέγοντας ότι η διάδοση των δικτύων p2p μπορεί να βλάψει θανάσιμα τις βιομηχανίες του θεάματος παραθέτει μια σειρά από στοιχεία που δείχνουν ότι δεν βασίζονται πουθενά αυτοί οι ισχυρισμοί.
Από τη μια δεν είναι η πρώτη φορά που αυτές οι βιομηχανίες στρέφονται ενάντια στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Το ίδιο είχε γίνει και με την επινόηση του VCR (video cassete recorder). Στην αρχή της δεκαετίας του '80 αντιμετωπίστηκε σαν το τέλος της βιομηχανίας του κινηματογράφου. Όπως είναι πλέον γνωστό σε όλους το Hollywood κατάφερε να κάνει τεράστια κέρδη από τα home videos.
Την ίδια στιγμή, η διάδοση του p2p σε μια σειρά από χώρες δείχνει ότι οι πωλήσεις των ιδιοκτητών των copyright όχι μόνο μειώνονται, αλλά αυξάνονται! Σύμφωνα δε με σχετική έρευνα του Economist η συνολική πτώση των πωλήσεων των CD από τις αρχές του '90δεν έχει να κάνει με την “πειρατεία”, αλλά με λόγους όπως η υψηλή τιμή των CD, το γεγονός ότι τα ραδιόφωνα παίζουν συνέχεια τα ίδια και τα ίδια τραγούδια, η είσοδος νέων ανταγωνιστών για τα χρήματα και το χρόνο των καταναλωτών (όπως video games, DVD, Internet), κ.ά.
Παράλληλα τα κέρδη της βιομηχανίας των ταινιών φτάνουν σε ιστορικά μεγάλα ύψη, από έσοδα τόσο σε προβολές, όσο και σε πωλήσεις DVD, χωρίς να αποδεικνύεται πουθενά ότι τα p2p δίκτυα περιορίζουν τη διαδικασία πλουτισμού αυτών των εταιριών.
To Freenet
Το Freenet (http://freenet.sourceforge.net)είναι ένα διαδίκτυο μέσα στο διαδίκτυο. Ξεκίνησε από τη διπλωματική ενός φοιτητή, του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, ονόματι Ian Clark, και ολοκληρώθηκε τον Ιούλη του 1999. Βασίζεται στην τεχνολογία peer to peer (ίσος προς ίσο, θα μπορούσε να μεταφραστεί). Στο Freenet επιπλέον, καθένας συνεισφέρει ένα τμήμα της μνήμης του υπολογιστή του όπου αποθηκεύεται μέρος των πληροφοριών του συνολικού δικτύου. Δεν μπορεί όμως να έχει κανέναν έλεγχο στο τι πληροφορίες περιέχει το μέρος της μνήμης που έχει παραχωρήσει στο δίκτυο, ούτε στο τι πληροφορίες δέχεται ή αποστέλλει. Αυτό εξασφαλίζει και την ανευθυνότητα του κάθε χρήστη του Freenet για τα αρχεία που ανταλλάσσονται μέσω του υπολογιστή του, καθώς και την ανωνυμία του.
Το Freenet είναι ακόμα υπό ανάπτυξη (δεν υπάρχει έκδοση 1.0). Ωστόσο έχει καταφέρει να προκαλέσει αρκετή συζήτηση γύρω από τον εαυτό του ήδη. Σύμφωνα με το SiteSeer (μηχανή αναζήτησης επιστημονικών συγγραμμάτων) η μελέτη για το Freenet εκείνη με τις περισσότερες αναφορές σε επιστημονικές μελέτες για το έτος 2000
Συνοπτική περιγραφή της λειτουργίας του Freenet.
Ο χρήστης μπορεί να εγκαταστήσει το απαιτούμενο λογισμικό που μπορείς να προμηθευτεί δωρεάν από το www.freenetproject.org. Έτσι ο υπολογιστής του χρήστη αποτελεί ένα κόμβο στο Freenet. Κατά τη διαδικασία εγκατάστασης, παραχωρεί στο δίκτυο ένα χώρο από το σκληρό δίσκο του. Όσο μεγάλο ή όσο μικρό επιθυμεί. Όσο πιο πολλή μνήμη παραχωρήσει τόσο πιο γρήγορα θα μπορεί να βρίσκει κάθε φορά τα δεδομένα που θέλει (οι ταχύτητες είναι πολύ πιο αργές από το www- World Wide Web).
Η διαδικασία ανταλλαγής αρχείων μέσω του Freenet έχει ως εξής: Αρχικά ο χρήστης προσθέτει ένα αρχείο δίνοντάς του ένα μοναδικό όνομα-κλειδί. Αντίγραφα του αρχείου διασκορπίζονται στο δίκτυο. Όσο πιο πολλοί ζητάνε αυτό το αρχείο (με το όνομα-κλειδί που του δόθηκε) τόσο πιο πολλά αντίγραφα θα υπάρχουν στο δίκτυο και για τόσο περισσότερο χρόνο. Αντίστοιχα αρχεία που υπάρχουν σε έναν κόμβο θα διαγράφονται αν μένουν για πολύ καιρό στα αζήτητα. 
Έτσι τα αρχεία προοδευτικά μαζεύονται σε «γειτονιές» χρηστών όπου είναι πιο χρήσιμα, δηλ. έχουν μεγαλύτερη ζήτηση, και διαγράφονται από περιοχές που δεν ζητούνται. Αυτό διευκολύνει τόσο στην αναζήτησή τους όσο και στο να μην γεμίζουν οι κόμβοι με αρχεία που δε χρησιμοποιούν. 
Η αναζήτηση ενός αρχείου γίνεται όπως αναφέραμε με βάση μια λέξη κλειδί. Όταν ένας χρήστης-κόμβος ζητήσει ή απαντήσει στο αίτημα για την απόκτηση ενός αρχείου, μπορεί να επικοινωνήσει άμεσα μόνο με τους γειτονικούς του χρήστες- κόμβους. Οι γειτονικοί με τους γειτονικούς τους κ.ο.κ μέχρι η αναζήτηση να φτάσει στον κόμβο που θα έχει  την επιθυμητή πληροφορία και να επιστρέψει μέσα από την αντίστροφη διαδικασία. Επίσης είναι διαθέσιμοι κατάλογοι που έχουν λίστες διευθύνσεων που πιθανώς να έχουν ακόμα κάποια συγκεκριμένα αρχεία. Σε αυτούς τους καταλόγους εμφανίζεται η περίοδος που έχει περάσει από την τελευταία φορά στην οποία βρέθηκε το αρχείο που παρουσιάζεται ότι περιέχεται σε αυτή τη διεύθυνση... 
Όσο πιο πολύ χρησιμοποιείς το Freenet τόσο ο κόμβος σου γίνεται πιο έμπειρος. Αποκτά μια πιο σαφή εικόνα των κοντινών του κόμβων και της πιθανής τοποθεσίας διαφόρων αρχείων. Αυτή η εικόνα καταγράφεται σε ένα πίνακα με πιθανές διευθύνσεις. Έτσι η αναζήτηση αρχείων γίνεται όλο και πιο γρήγορη.
Για παράδειγμα μπορεί κάποιος να ζητήσει αρχικά μια πληροφορία για το πως ταΐζει κανένας ένα χάμστερ. Αν την βρει, αποθηκεύει ποιος κόμβος τον βοήθησε να την βρει. Στην επόμενη αναζήτηση της ίδιας πληροφορίας θα την βρει πιο εύκολα. Επίσης αν του ζητηθεί ένας οδηγός για να εκπαιδεύσεις ένα χάμστερ θα ψάξει πάλι εκεί, όπου είναι και περισσότερο πιθανό με βάση τα προηγούμενα να υπάρχει τέτοια πληροφορία. Όπως είπαμε ο χρήστης δεν μπορεί να ξέρει τι ψάχνει ή τι έχει ο κόμβος του. Μπορεί ο κόμβος ενός χρήστη να έχει αποθηκευμένο δηλαδή έναν οδηγό εκπαίδευσης χάμστερ, χωρίς να το γνωρίζει ο χρήστης! Επίσης η «γειτονιά» του να μπορεί να είναι μια «γειτονιά» που πολλοί ασχολούνται με χάμστερ, οπότε οι χρήστες σε αυτή τη γειτονιά θα μπορούν γρήγορα και εύκολα να πάρουν πληροφορίες για τα χάμστερ. 
Freenet, μουσική και ταινίες.
Προφανώς μια από τις χρήσεις του Freenet είναι η ανταλλαγή ταινιών και τραγουδιών. Στη «Φιλοσοφία του Freenet» αναφέρεται ότι η επιβολή του copyright, απαιτεί έλεγχο των τηλεπικοινωνιών, πράγμα που αποτελεί ντε φάκτο κατάργηση της ελευθερίας του λόγου. Απέναντι λοιπόν στην πνευματική ιδιοκτησία της μουσικής ο χλευασμός είναι η απάντηση που δίνουν οι δημιουργοί του Freenet, παραπέμποντας σε τρόπους καλλιτεχνικής δημιουργίας ανεξάρτητους από τις εταιρίες.
Η ανάπτυξη του Freenet βασίζεται στη συλλογική δουλειά των εμπνευστών του (Ian Clarke, Scot Miller, Theodore W. Hong, Oscar Sandberg και Brandon Wiley) και τη δουλειά του ενός επαγγελματία Matthew Toseland, που πληρώνεται από δωρεές, που είναι και τα μόνα έσοδα του Project.
Παραπέρα... Freenet 0.7
Το Freenet αποδείχθηκε ένα πολύτιμο εργαλείο επικοινωνίας σε χώρες με έντονη λογοκρισία, όπως η Κίνα. Η αστυνομία του διαδικτύου εκεί δεν μπόρεσε να βρει τον τρόπο να λογοκρίνει τους χρήστες του, οπότε απαγόρεψε την ίδια τη χρήση του.
Αυτό οδήγησε τους εμπνευστές του να κατασκευάσουν ένα p2p δίκτυο όπου να υπάρχει ανωνυμία σε σχέση με τους ίδιους τους συμμετέχοντες σε αυτό. Έτσι ετοιμάζεται μια νέα έκδοση του Freenet, η έκδοση 0.7. Θα είναι ένα darknet. Αυτό σημαίνει ότι οι χρήστες θα χρησιμοποιούν το ίντερνετ για να συνδέονται σε άλλους χρήστες που γνωρίζουν από πριν και οι οποίοι είναι έμπιστοι (λέγεται αλλιώς και friend to friend). Έτσι κανένας άλλος δε θα ξέρει ότι χρησιμοποιούν το Freenet. Αυτό θα μπορέσει να βοηθήσει την ανταλλαγή πληροφοριών σε χώρες που απαγορεύεται το Freenet, όπως η Κίνα. Η πρώτη διανομή της έκδοσης 0.7 (η 0.7a) λειτουργεί αυτή τη στιγμή σε πειραματικό στάδιο, αριθμώντας 300-400 κόμβους.
Η σκέψη στην οποία βασίζεται το 0.7 είναι λοιπόν η σχέση μεταξύ έμπιστων κόμβων. Το δίκτυο θα μπορεί να εξαπλώνεται μέσα από την ανταλλαγή ενός cd ή ενός DVD μεταξύ γνωστών. Ωστόσο πάλι, θα μπορέσει να εξαπλωθεί αυτό;
Εδώ γίνεται η χρήση της μελέτης του καθηγητή Jon Kleinberg σε σχέση με το “ φαινόμενο του μικρού κόσμου”(Small World Phenomenon). Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, κάθε άνθρωπος στη γη μπορεί να έρθει σε επαφή με οποιονδήποτε άλλο μέσα από 6 σχέσεις. Έτσι αναπτύχθηκε ένα μοντέλο που σε θεωρητικό επίπεδο καταφέρνει να είναι πολύ αποδοτικό. Προβλέπει μεταξύ άλλων μια τυχαία ταυτότητα για κάθε χρήστη (κάτι σαν το IP). Ωστόσο υπάρχουν αρκετές τεχνικές προϋποθέσεις: πως ενεργοποιείται κάθε νέος κόμβος χωρίς να χρησιμοποιηθούν μέσα όπως το τηλέφωνο και το email που δεν παρέχουν μέγιστη ασφάλεια, το γεγονός ότι οι κόμβοι θα πρέπει να είναι συνέχεια on-line για να μπορεί να λειτουργήσει το δίκτυο κ.ά. Αξίζει επίσης να αναφερθεί ότι το Freenet 0.7 οικοδομείται πλέον και με βάση το ελεύθερο λογισμικό.
Η σταυροφορία της RIAA ενάντια στους χρήστες του p2p.
“Η Recording Industry Association of America (RIAA) βιώνει μια περίοδο έξαλλης συμπεριφοράς. Εξαπολύει νομικές επιθέσεις ενάντια σε ανυποψίαστους Αμερικανούς πολίτες σε ολόκληρη την επικράτεια των ΗΠΑ. Παρά το γεγονός ότι πάνω από 18.000 (που συνεχώς αυξάνονται) μηνύσεις ενάντια σε χρήστες p2p, η ανταλλαγή αρχείων συνεχίζει να αυξάνεται ραγδαία. Εν τω μεταξύ, λάτρεις της μουσικής, όπως η 12χρονη Brianna LaHara, μαθήτρια στο κολέγιο του Cassi Hunt αναγκάζεται να πληρώσει χιλιάδες δολάρια που δεν έχει, για να ικανοποιήσει ένα διακανονισμό με τις μηνύσεις των μελών του RIAA.
Αυτή η παράλογη σταυροφορία δεν αποφέρει ούτε μια δεκάρα στους καλλιτέχνες που η RIAA ισχυρίζεται ότι προστατεύει. Οι καλλιτέχνες των ΗΠΑ σταδιακά αρχίζουν να στρέφονται ενάντια στις μηνύσεις.”
Το παραπάνω κείμενο είναι ένα απόσπασμα από το κάλεσμα του EFF ενάντια στις δίκες της RIAA. Ήδη αυτό το κάλεσμα έχει συγκεντρώσει πάνω από 18.000 υπογραφές.
Web log ή Blog (διαβάζεται B-Log)
Η τεράστια αλλαγή που έφερε στη μαζική πληροφόρηση η ραγδαία εξάπλωση του διαδικτύου τη δεκαετία του ’90, τόσο όσον αφορά στους χρήστες του, αλλά και όσο αφορά στις πληροφορίες που γινόταν διαθέσιμες στο κοινό, κουβάλησε μαζί της και αδυναμίες που οφείλονταν στο «ίδιο βάρος» μιας τόσο μεγάλης και ανεξέλεγκτης τεχνολογίας. Η πληροφόρηση έγινε τόσο ογκώδης, που ήταν αδύνατο να την παρακολουθήσουν μαζικά οι χρήστες και –κυρίως– να τη διασταυρώσουν, προκειμένου να διαπιστώσουν την εγκυρότητά της. Όπως, όμως, συμβαίνει με την εξέλιξη κάθε κοινωνικού συστήματος, έτσι και αυτή η ηλεκτρονική κοινότητα παρήγαγε τρόπους διαφυγής από τη διαφαινόμενη αυτή οπισθέλκουσα.
Περί τίνος πρόκειται
Για πρώτη φορά το 1997 αναφέρθηκε ο όρος «Blog» (και Blogger, που αναφέρεται στο υποκείμενο του Blog) για να περιγράψει κάποιους πρωτοπόρους (αγγλιστί: web-enthusiasts), οι οποίοι επιδόθηκαν σε μια καταπληκτική δραστηριότητα: Εστίαζαν σε μεγάλα γεγονότα που τους κινούσαν το ενδιαφέρον και άρχιζαν να ψάχνουν πληροφορίες γύρω από αυτά και να τις διασταυρώνουν, φωτίζοντας το εκάστοτε συγκεκριμένο γεγονός από διάφορες πλευρές. Τα αποτελέσματα αυτά της έρευνάς τους τα παρέθεταν σε ιστοσελίδες που είχαν κατασκευάσει ακριβώς για αυτό το σκοπό. Επρόκειτο για ιστοσελίδες που ήταν αρχικά ένα μείγμα από συνδέσμους (links) με σύνοψη των περιεχομένων στα οποία οδηγούν, σχόλια και προσωπικές απόψεις. Ο επισκέπτης της ιστοσελίδας είχε κατ’ αυτό τον τρόπο τη δυνατότητα να πληροφορηθεί συνολικότερα και σφαιρικά για κάποια θέματα.  Τα blog λειτουργούσαν σαν φίλτρα πληροφόρησης διευκολύνοντας τη διαδικασία αναζήτησης μέσα στον κυκεώνα του διαδικτύου.
Τον Απρίλιο του 1999 ένας blogger ονόματι Jesse James Garrett συνέλεξε όλα τα γνωστά ως τότε blog σε μία ιστοσελίδα, παρέχοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες της σελίδας εκείνης να έχουν άμεση πρόσβαση σε όποιο απ’ αυτά ήθελαν. Ο αριθμός των blog ήταν 23. Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούλιο του 1999, εμφανίστηκαν τα πρώτα εργαλεία για κατασκευή blog (Pitas, Blogger, Groksoup), τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα την εκρηκτική τους ανάπτυξη. Πλέον ο καθένας μπορεί να φτιάξει το δικό του blog και να «ανεβάσει» ό,τι πληροφορίες θέλει.
Είδη blog
Το blog δεν μπορεί σήμερα να περιγραφεί μονοσήμαντα ως προς τη λειτουργία του γιατί έχει προσλάβει πολλές διαφορετικές μορφές, προκειμένου να ικανοποιήσει ισάριθμες ανάγκες των χρηστών του διαδικτύου. Χωρίς να περιγράφει το σύνολο των κατηγοριών, θα μπορούσε κανείς να διακρίνει τρεις βασικές κατηγορίες blog:
Προσωπικά / Ατομικά: Πρόκειται για blog που ανήκουν σε συγκεκριμένα άτομα. Τη θεματολογία σε αυτά την ορίζουν οι ιδιοκτήτες τους και οι επισκέπτες μπορούν μόνο να σχολιάσουν πάνω στη θεματολογία που παρατίθεται. Με κατάλληλα εργαλεία λογισμικού ο blogger διατηρεί επαφή με τους επισκέπτες της σελίδας του. 
Forums / CMS: Είναι θεματικά blog που χρησιμοποιούνται για να συγκεντρώσουν και να φέρουν σε επαφή χρήστες του διαδικτύου που έχουν κοινό ενδιαφέρον για κάποιο αντικείμενο, πχ. τα γραφικά στους Η/Υ.
Collaborative (συνεργατικά): Είναι blog που δίνουν τη δυνατότητα σε πολλούς χρήστες να διαμορφώσουν το περιεχόμενο (τη θεματολογία) και να αναπτύξουν προβληματισμό σε πολλά θέματα μαζί με τους υπόλοιπους χρήστες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιου είδους αποτελούν το δίκτυο των Indymedia και το Slashdot.
Η θεματολογία που αναπτύσσεται στα blog είναι πολύ ευρεία. Αναφορικά μπορούμε να συνοψίσουμε τα ακόλουθα:
1.	Νέα και πολιτική
2.	Τοπικά / θεματικά
3.	Πόκερ
4.	Υγεία
5.	Λογοτεχνία
6.	Ταξιδιωτικά
7.	Έρευνα (πανεπιστήμια)
8.	Νομικά
9.	ΜΜΕ
10.	Θρησκεία
11.	Εκπαιδευτικά
12.	Επιχειρήσεις
13.	Συμβουλές
14.	Ατομικά ημερολόγια
Εξάπλωση των blog
Σήμερα τα blog έχουν προσλάβει πολύ μεγάλη σπουδαιότητα σε μερικούς τομείς, όπως είναι η ενημέρωση και η πολιτική. Σε καταξιωμένες σχολές δημοσιογραφίας έχει ξεκινήσει έρευνα σχετικά με το φαινόμενο του blogging και διερευνώνται οι διαφορές της παραδοσιακής δημοσιογραφίας με αυτό. Συζήτηση που έχει ανοίξει αφορά στο τι σημαίνει το blogging για τον τρόπο που «συμβαίνουν» και καλύπτονται τα γεγονότα, η οποία έχει προεκτάσεις σχετικά με την πνευματική ιδιοκτησία και το ρόλο των ΜΜΕ στην κοινωνία.
Το 2003, με αφορμή τον πόλεμο του Ιράκ, τα blog άρχισαν να γίνονται ευρύτερα γνωστά. Τα σχετικά blog εκτοξεύτηκαν σε δημοσιότητα φιλοξενώντας απόψεις διαφόρων αναλυτών, πολιτικών (όπως ο Wesley Clark), ιρακινών ή Αμερικανών στρατιωτών, ή ακόμα απλών πολιτών. Μέσω αυτών έγινε δυνατή η μετάδοση της φρίκης του πολέμου από ανθρώπους που τον βίωναν στην καθημερινότητά τους. Ένας ιρακινός ονόματι Salam Pax δημοσίευσε, μάλιστα, ένα βιβλίο από το υλικό του blog του.
Ως πρώτη πολιτική αντιπαράθεση που ξεκίνησε μέσω των blog καταγράφεται η πτώση του αρχηγού της πλειοψηφίας της αμερικανικής Γερουσίας Trent Lott το 2001-2002. Ο Lott κατηγορήθηκε για ρατσιστικές δηλώσεις σε κάποια δεξίωση, γεγονός το οποίο συνδυαζόμενο από bloggers με στοιχεία από παλιότερες δηλώσεις του απεδείκνυε ότι ήταν πράγματι ρατσιστής και ότι δεν επρόκειτο για μεμονωμένο «παραστράτημα».
Σήμερα τα blog χρησιμοποιούνται ευρέως από πολιτικούς περισσότερο στην Αμερική, αλλά και στην Ευρώπη, για επαφή με τους ψηφοφόρους τους και δημιουργία πολιτικής περιφέρειας. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου, ότι μέσα από τα blog ξεπηδάνε ανθολογίες με αποσπάσματα που τυπώνονται ως βιβλία, δημιουργούνται προσωπικότητες των ΜΜΕ, και προκύπτουν υποψήφιοι πολιτικοί σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής.
Η δύναμη των blog ως μέσο ενημέρωσης και επαφής με το κοινό αναγνωρίζεται και από τα επίσημα ΜΜΕ. Χαρακτηριστικό είναι ότι η εφημερίδα Guardian της Αγγλίας επανασχεδιάστηκε το Σεπτέμβριο του 2005, ώστε να περιλαμβάνει στη δεύτερη σελίδα καθημερινά μια επιλογή από επιλεγμένα αποσπάσματα διαφόρων blogger.
Δημοσιογραφία πέρα από τη λογοκρισία
Στο βιβλίο Handbook for bloggers and cyber-dissidents, γραμμένο από τη συλλογικότητα Reporters without borders (www.RSF.org) αναλύεται η σημασία του blog ως εργαλείου δημοσιογραφίας σε χώρες και περιοχές όπου η λογοκρισία διατηρεί ελεγχόμενη την ενημέρωση. Σε χαρακτηριστικά παραδείγματα που παρουσιάζονται καθίσταται εμφανής αυτή η σημασία. Ακολούθως παρατίθενται μερικά από αυτά.
Bahrain
Η βασιλική οικογένεια και η κυβέρνηση του Μπαχρέιν (ο βασιλιάς έχει κοντινή συγγένεια με τον πρωθυπουργό) έχουν επιβάλει λογοκρισία στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο, αλλά και το διαδίκτυο. Πολιτικές αναλύσεις για την κατάσταση της χώρας σπάνια βλέπουν το φως της δημοσιότητας και όσοι επιχειρούν να υπερβούν αυτή την τάξη πραγμάτων διώκονται από την κυβέρνηση. Τα blog είναι ένα εργαλείο που, προσφέροντας ανωνυμία, δίνουν τη δυνατότητα σε πολιτικούς ακτιβιστές και αναλυτές να διαθέτουν υλικό από τους πολιτικούς αγώνες (ανταποκρίσεις, φωτογραφικό υλικό) και να γνωστοποιούν την κατάσταση στον υπόλοιπο κόσμο. Οι blogger έχουν, μάλιστα, φτιάξει ένα δίκτυο μεταξύ τους και οργανώνουν μηνιαίες προσωπικές συναντήσεις για συζήτηση των εξελίξεων και οργάνωση της δράσης τους.
Κίνα
Στην Κίνα η λογοκρισία είναι πολύ αυστηρή και πολύ οργανωμένη. Το κράτος δαπανά εκατομμύρια δολάρια σε λογισμικό παρακολούθησης και πληρώνει δεκάδες χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους για να παρακολουθούν την κίνηση του διαδικτύου. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι ο μέγιστος χρόνος παραμονής μιας μη «εγκεκριμένης» πληροφόρησης σε κινέζικη ιστοσελίδα (πχ. η φράση «ελεύθερες εκλογές») είναι μισή ώρα! Πολλές ιστοσελίδες παρουσιάζονται με κενά διαστήματα σε θέσεις που υπάρχουν λέξεις που έχουν λογοκριθεί. Η δε εταιρία Yahoo! έχει κάνει συμβόλαιο με την κινεζική κυβέρνηση με βάση το οποίο υποχρεούται να απομακρύνει κάθε «προσβλητικό» υλικό απέναντι σε αυτήν. Μέχρι το Σεπτέμβριο του 2005 υπήρχαν 75 άτομα καταδικασμένα για τη δράση τους στο διαδίκτυο.
Τα blog προσφέρουν μια δυνατότητα διεξόδου από την ασφυκτική αυτή λογοκρισία.
Σε πολλές ακόμα χώρες υπάρχει βαριά λογοκρισία και καταστολή του λόγου.
Τυνησία: Το διαδίκτυο μονοπωλείται από τον πρόεδρο της χώρας.
Νεπάλ: από το Φεβρουάριο του 2005 ο βασιλιάς ξεκίνησε προσπάθεια να ελέγξει το διαδίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες.
Ιράν: Μέσα σε 10 μήνες φυλακίστηκαν 20 άτομα λόγω της δραστηριοποίησής τους μέσω διαδικτύου για πληροφόρηση.
Κούβα: Ελάχιστοι έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και μετά από ειδική άδεια.
Σαουδική Αραβία: Υπάρχει κρατική ιστοσελίδα στην οποία προτείνεται φόρμα στους χρήστες για να υποδείξουν ιστοσελίδες που πρέπει κατά τη γνώμη τους να λογοκριθούν.,

Ωστόσο, η ανάπτυξη των blogs στις δυτικές κοινωνίες ενδεικνύει μια αμφισβήτηση του “διαμεσολαβημένου” τρόπου ενημέρωσης και επικοινωνίας, που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό, παρά τις προσπάθειες ενσωμάτωσης, ανταγωνιστικά με τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης και τους αντίστοιχους πολιτικούς φορείς. 
Συμπερασματικά
Τα blog είναι μια τεχνολογία που δίνουν τη δυνατότητα στους χρήστες του διαδικτύου να είναι πιο ενεργά αναμεμειγμένοι στη διαδικασία της πληροφόρησης. Είναι τεχνολογία προσιτή στον καθένα και για το λόγο αυτό μαζική. Κανείς θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι αποτελούν την πραγμάτωση της ελεύθερης έκφρασης, στο βαθμό που δίνουν τη δυνατότητα στον καθένα να απευθυνθεί μαζικά στο κοινό, πέρα από λογοκρισία. Ωστόσο, δεν παύει να είναι ένα απλό εργαλείο. Το αν θα χρησιμοποιηθεί για τη χειραφέτηση της πληροφορίας επαφίεται αφενός στη συνειδητοποίηση των χρηστών (η οποία βρίσκεται πάντα σε άμεση συνάρτηση με τη γνώση) και αφετέρου στις προσπάθειες επικοινωνίας – συντονισμού μεταξύ των μελών της διαδικτυακής  κοινότητας. 
Ωστόσο έχει αξία να σημειώσουμε το εξής: Μέσα από τα blogs αίρεται στην πράξη η παθητική σχέση που υπάρχει στα ΜΜΕ “μέσου – θεατή”. Είναι διαφορετικό να έχεις απλά την αίσθηση ότι, “τα ΜΜΕ μερικές φορές δεν λέμε την αλήθεια, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι' αυτό” και διαφορετικό να οικοδομείται ένα εναλλακτικό δίκτυο ενημέρωσης αυτών που πριν ήταν θεατές. 
Επίσης τα blogs αποδεικνύεται ότι μπορούν να λειτουργήσουν και σαν οργανωτές. Πιο γνωστό παράδειγμα ήταν ο ξεσηκωμός των προαστίων του Παρισιού, στα τέλη του 2005. Οι νέοι έδιναν ραντεβού μέσω των blogs για το “που και πότε” θα κάψουν αυτοκίνητα και σχολεία. Η κυβέρνηση έκλεινε τα blogs αυτά και μάλιστα πολλές φορές προέβαινε σε συλλήψεις bloggers. Ωστόσο νέα blogs ξεπηδούσαν, σαν το κεφάλι της λερναίας ύδρας.
Ελεύθερο Λογισμικό και Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα (ΕΛΛΑΚ)
Τι είναι το ελεύθερο λογισμικό;
Ο όρος “ελεύθερο λογισμικό” συχνά παρεξηγείται, ιδίως στα αγγλικά (free software). Σύμφωνα με τον R. Stallman, τον ιδρυτή της GNU, η λέξη ελεύθερο αναφέρεται στην ελευθερία, και όχι σε μια δωρεάν παροχή του (free as in free speech, not as in free beer). Οι αρχές που προσδιορίζουν αυτή την ελευθερία στο λογισμικό είναι οι παρακάτω:
•	Ελευθερία να τρέξεις το πρόγραμμα για οποιοδήποτε σκοπό.
•	Ελευθερία να τροποποιήσεις το πρόγραμμα για να ταιριάζει στις ανάγκες σου (Για να μπορέσεις να πραγματοποιήσεις αυτή την ελευθερία, πρέπει να έχεις πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα (ανοικτός κώδικας), από τη στιγμή που το να κάνεις αλλαγές σε ένα πρόγραμμα χωρίς τον κώδικα είναι εξαιρετικά δύσκολο).
•	Ελευθερία να διανείμεις αντίγραφα, είτε επ' αμοιβή, είτε δωρεάν.
•	Ελευθερία να διανείμεις τροποποιημένες εκδόσεις του προγράμματος, έτσι ώστε η κοινότητα να  επωφεληθεί από τις βελτιώσεις που έκανες.
Ελεύθερο Λογισμικό, Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα και Copyleft
Oι όροι “ελεύθερο λογισμικό” και “λογισμικό ανοικτού κώδικα”, αναφέρονται στο ίδιο πράγμα: τη δυνατότητα/ ελευθερία του παραλήπτη του προγράμματος να αντιγράψει/ τροποποιήσει/ διανείμει χωρίς περιορισμούς το πρόγραμμα.
Ενώ ο όρος ελεύθερο λογισμικό υπήρχε από τη δεκαετία του '80, η ύπαρξη του όρου “λογισμικό ανοικτού κώδικα”, είναι μεταγεννέστερη – άρχισε να χρησιμοποιείται το '98. Υπάρχουν δυο ερμηνείες για την ύπαρξη διαφορετικών όρων: 1) ότι ο λόγος είναι να μην συγχέεται το “ελεύθερο” με το “δωρεάν”, 2) ότι είναι μια διαφορά ουσίας: αν το βλέπει κανείς από την τεχνική – πρακτική του πλευρά ή αν το βλέπει από την “ηθική”, ότι δηλ είναι θέμα ελευθερίας. Όπως και να έχει όμως, είτε λέμε Ελεύθερο Λογισμικό, είτε λέμε Λογισμικό Ανοικτού Κώδικα μιλάμε για το ίδιο πράγμα (συντομογραφία ΕΛΛΑΚ). Αυτή η απόχρωση εξάλλου δεν παίρνει χαρακτηριστικά έντονης αντιπαράθεσης μέσα στην κοινότητα των προγραμματιστών, που άλλωστε είναι μια ενιαία κοινότητα (κοινότητα ΕΛΛΑΚ). 
To Copyleft είναι μια γενική μέθοδος με την οποία μπορείς να φτιάχνεις προγράμματα ελεύθερου λογισμικού, απαιτώντας όλες τροποποιημένες ή επεκτεταμένες εκδοχές του να είναι επίσης ελεύθερες. 
Ο πιο απλός τρόπος να κάνεις στις ΗΠΑ ένα πρόγραμμα ελεύθερο είναι να το καταχωρήσεις στο δημόσιο χώρο (public domain). Τότε μπορούν όλοι να μοιραστούν το πρόγραμμα και τις βελτιώσεις τους. Ταυτόχρονα όμως μπορεί κάποιος να το μετατρέψει σε ιδιόκτητο λογισμικό, κάνοντάς του λίγες αλλαγές. Έτσι οι άνθρωποι που θα λάβουν το τροποποιημένο πρόγραμμα δε θα έχουν την ελευθερία που έδωσε ο προγραμματιστής που το πρωτοδημοσίευσε.
Για το λόγο αυτό, το λογισμικό του πρότζεκτ GNU τελεί υπό copyleft. Το Copyleft λέει ότι οποιοσδήποτε επαναδιανέμει το λογισμικό (με ή χωρίς αλλαγές) πρέπει να διαδώσει επίσης και την ελευθερία για την περαιτέρω αντιγραφή και τροποποίησή του. Το Copyleft εξασφαλίζει ότι κάθε χρήστης έχει αυτές τις ελευθερίες.
Επίσης δίνει την δυνατότητα σε εργαζόμενους προγραμματιστές ή προγραμματιστές που είναι σε πανεπιστήμια που κάνουν μπίζνες να τροποποιήσουν λογισμικό με βάση τις ανάγκες τους, χωρίς να μπορεί ο εργοδότης (ή ο καθηγητής) να το μετατρέψει σε ιδιόκτητο. Η άδεια που επιτρέπει την διάδοση του copyleft είναι η GNU General Public Licence (GNU GPL).
Το sourceforge (http://sourceforge.net) είναι η μεγαλύτερη “αποθήκη”  προγραμμάτων ΕΛΛΑΚ και διαθέσιμων εφαρμογών. Παρέχει δωρεάν υπηρεσίες στους προγραμματιστές του ελεύθερου λογισμικού (φιλοξενία ιστοσελίδων, έλεγχος εκδόσεων, mailing lists, διαχείριση προγραμμάτων κ.ά.). Σε αυτό υπάρχουν πάνω από 450.00 καταχωρημένοι χρηστές, 700 χρήστες καταχωρούνται κάθε μέρα , πάνω από 43.000 φιλοξενούμενα πρότζεκτ, 60 νέα πρότζεκτ ανοικτού κώδικα κάθε μέρα...
Όπως γίνεται φανερό στις μέρες μας, η ελευθερίες που παρέχει το ΕΛΛΑΚ είναι τεράστιες. Και όσον αφορά την αντιγραφή, αλλά και όσον αφορά το ανοικτό του κώδικα και για τον καταναλωτή. Με δεδομένη την ύπαρξη της κοινότητας ΕΛΛΑΚ, ένα πρόγραμμα με ανοικτό κώδικα είναι γνωστό ποιες ακριβώς λειτουργίες εκτελεί. Έτσι για παράδειγμα μπορούν να αποτρέπεται αυθαίρετη χρήση στοιχείων του προσωπικού υπολογιστή κάθε καταναλωτή από τη μεριά του προγράμματος – δηλαδή της επιχείρησης ή του προγραμματιστή που τα έχει δημιουργήσει (πχ. Sony BMG). 
ALIS: Οι εθελοντές του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ που μας κάνουν να ακούμε
Ακολουθεί μια αυτο- παρουσίαση της ομάδας, πριν από την επιτυχία της υποστήριξης στο 4ο ΕΚΦ:
“Η ομάδα εργασίας του συστήματος διερμηνείας (ALternative Interpretation System - ALIS) συστάθηκε στα μέσα Φλεβάρη 2005 μετά από σχετική απόφαση της οργανωτικής επιτροπής του Ευρ.Κ.Φ. 2006. Σε αυτή συμμετέχουν μέλη οργανώσεων που λαμβάνουν μέρος στην διοργάνωση του Ευρ.Κ.Φ. αλλά και ανένταχτοι/ες. Ως ομάδα που συμμετέχει στο συντονιστικό της οργανωτικής επιτροπής του Ευρ.Κ.Φ. έχει την πολιτική δέσμευση να υλοποιήσει όλο τον εξοπλισμό που είναι απαραίτητος για την τεχνική υποστήριξη των μεταφραστών, και την καταγραφή των ομιλιών (archiving). Στόχος της ομάδας είναι επίσης να μπορεί να χρησιμοποιηθεί το αποτέλεσμα της δουλειάς της και σε επόμενα Φόρουμ, ώστε να μπορούν να διοργανωθούν και σε χώρες με μικρές οικονομικές δυνατότητες.
Η ανάγκη για ένα εναλλακτικό σύστημα διερμηνείας προέκυψε πολύ γρήγορα μέσα από τις διαδικασίες του διεθνούς κινήματος ενάντια στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, όπου χιλιάδες ανθρώπων από όλο τον κόσμο μαζεύονταν στο ίδιο μέρος. Η παρουσία μεταφραστών και του τεχνικού τους εξοπλισμού (δηλαδή του εξοπλισμού που χρειάζεται ώστε το κοινό να ακούει τους μεταφραστές, αλλά και οι μεταφραστές για να ακούν ο ένας τον άλλο κατ’ επιλογήν) έγινε απαραίτητη προϋπόθεση για την διοργάνωση διεθνών συναντήσεων όπως τα Φόρουμ. Το παγκόσμιο δίκτυο εθελοντών διερμηνέων Babels έδωσε λύση στο ένα μέρος του προβλήματος. Όσον αφορά το κομμάτι του τεχνικού εξοπλισμού, η λύση έτοιμων εμπορικών συστημάτων δεν είναι η κατάλληλη, από την μία λόγω του τεράστιου κόστους, από την άλλη για να υποστηριχτούν προσπάθειες εναλλακτικής τεχνολογίας, μακριά από πολυεθνικές και μέσα στα πλαίσια του κινήματος.
Σε προηγούμενες διοργανώσεις του Ευρωπαϊκού και του Παγκόσμιου Κ.Φ. έγιναν προσπάθειες να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί ένα εναλλακτικό σύστημα διερμηνείας. Αυτές οι προσπάθειες σε μεγάλο βαθμό απέτυχαν. Παρόλα αυτά έδειξαν ότι ένα τέτοιο εναλλακτικό σύστημα είναι εφικτό με χρήση ώριμης και ευρέως διαδεδομένης τεχνολογίας. Η βασική ιδέα του συστήματος είναι η διανομή του σήματος μέσω ραδιοσυχνοτήτων, τεχνολογία που αφενός είναι αξιόπιστη, αφετέρου είναι παλιά και πολύ διαδεδομένη, και συνεπώς χαμηλού κόστους. Οι ακροατές/τριες θα έχουν προμηθευτεί με δέκτες και ακουστικά και θα επιλέγουν την συχνότητα που αντιστοιχεί στη γλώσσα που επιθυμούν να ακούσουν. Η λύση αυτή μας απαλλάσσει και από την υποχρέωση διανομής και συλλογής των δεκτών από και προς τους συμμετέχοντες/ουσες . Προϋποθέτει φυσικά την ύπαρξη εντός του Φόρουμ ενός περιπτέρου που θα προμηθεύει τον κόσμο της «τελευταίας στιγμής» με δέκτες και ακουστικά. Το άλλο βασικό κομμάτι του συστήματος, όπως προέκυψε από συναντήσεις με διερμηνείς των ελληνικών Babels, είναι η διευκόλυνση της δουλειάς των διερμηνέων, και συγκεκριμένα η δυνατότητα κάθε διερμηνέα να επιλέγει ποια γλώσσα θα ακούει, αλλά και σε ποιόν πομπό θα κατευθύνει την διερμηνεία που κάνει. Η ομάδα έχει δώσει μια πρωτότυπη λύση βασισμένη σε διακόπτες, μίκτες, καλώδια και προενισχυτές που υποστηρίζει τέσσερις γλώσσες διερμηνείας με δυνατότητα επέκτασης σε περισσότερες γλώσσες. Η υλοποίηση αναμένεται να βελτιωθεί, κυρίως στο θέμα της άνεσης στον χειρισμό, καθώς η ποιότητα της διερμηνείας εξαρτάται πολύ από αυτόν τον παράγοντα. Όσον αφορά το συνολικό κόστος, μια πρώτη εκτίμηση είναι ότι θα είναι της τάξης των 150.000 ευρώ (1000 ευρώ ανά θάλαμο μεταφραστή) για όλο το Φόρουμ. Σε αυτό το ποσό συμπεριλαμβάνεται όλος ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός, καθώς και η κατασκευή των θαλάμων των διερμηνέων (το αντίστοιχο εμπορικό σύστημα έχει κόστος ενοικίασης της τάξης των 1000 ευρώ ανά θάλαμο την ημέρα!). Όλος ο εξοπλισμός αυτός θα είναι φορητός, έτσι ώστε να μπορεί να μεταφερθεί εύκολα και να χρησιμοποιηθεί και σε επόμενα Φόρουμ και άλλες διαδικασίες του κινήματος. Στο παραπάνω ποσό δεν συμπεριλαμβάνονται οι δέκτες, για τους οποίους μία πρόταση είναι να ενσωματωθεί το κόστος τους (5-10 ευρώ το ένα) στην εγγραφή για την παρακολούθηση των διαδικασιών του Φόρουμ, και να δίνονται μαζί με την κάρτα σε όλους τους συμμετέχοντες. Εάν μπορεί να καλυφτεί το κόστος τους, μπορούμε να τα ζητήσουμε πίσω επιστρέφοντας το αντίτιμό τους στο τέλος των διαδικασιών. Έτσι θα υπάρχει αποθηκευμένος πλήρης εξοπλισμός. Επιπλέον, για την καταγραφή και την εκπομπή των συνομιλιών μέσω internet, χρειάζονται περίπου 1000 ευρώ ανά αίθουσα (κόστος υπολογιστή).
Η ομάδα μας λειτουργεί στη γραμμή «ανοιχτού κώδικα» (open source). Όσοι δουλεύουν σε αυτήν δουλεύουν εθελοντικά, ενώ η προμήθεια πιο πολύπλοκων πλακετών δικής μας σχεδίασης θα γίνει από βιοτέχνη, για να έχουμε την μεγαλύτερη δυνατή αξιοπιστία. Έχουμε (και θέλουμε να έχουμε) σχέση με άλλες προσπάθειες ανάπτυξης εναλλακτικής εφαρμοσμένης τεχνολογίας. Μέλη της ομάδας προέρχονται από την HELLUG (Ένωση Ελλήνων χρηστών Linux = το εναλλακτικό δωρεάν λειτουργικό σύστημα υπολογιστών που έχει σπάσει το μονοπώλιο της Microsoft), τον δικτυακό τόπο εναλλακτικής πληροφόρησης Indymedia, από τον 98 FM, σταθμό κοινωνικού ραδιοφώνου που λειτουργεί στην πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, και τον τυφλοπόντικα των FM, έναν από τους ραδιοσταθμούς της νομιμοποίησης.
Η ομάδα θα πρέπει να είναι σε θέση να προσφέρει υποστήριξη σε όλη την διάρκεια του φόρουμ (και να δουλέψει εντατικότατα ώστε να εγκαταστήσει και να ρυθμίσει τον εξοπλισμό αρκετές μέρες πριν). Είναι άμεση η ανάγκη για διεύρυνση της ομάδας, ώστε να ενταχθούν σε αυτής εθελοντές με κάποιες τεχνικές γνώσεις και όρεξη για δουλειά!”

Η κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού - Ποιοι είναι και γιατί το κάνουν;
Οι σχέσεις παραγωγής στον καπιταλισμό βασίζονται κατά κύριο λόγο στην ατομική ιδιοκτησία και τη μισθωτή εργασία. Ωστόσο αυτές οι “αρχές” δεν υπάρχουν στο ελεύθερο λογισμικό*. Και ακόμα περισσότερο δεν το εμποδίζουν να είναι λειτουργικό και να κερδίζει ένα όλο και μεγαλύτερο μέρος στην αγορά του λογισμικού. Το διαδίκτυο έδωσε τη δυνατότητα στους προγραμματιστές (πρώτους από όλους) να επικοινωνούν και να ανταλλάζουν απόψεις πάνω στο κοινό τους αντικείμενο, τον προγραμματισμό.
Παρόλο που ελεύθερο λογισμικό και το λογισμικό ανοικτού κώδικα δεν είναι νέο φαινόμενο, έχει υπάρξει μια σημαντική ανάπτυξη της κοινότητας τα τελευταία χρόνια. Η εθελοντική εργασία που έχει γίνει πάνω σε αυτούς τους κώδικες είναι ασύμμετρα μεγαλύτερη από την αντίστοιχη έρευνα, που αφορά στην κατανόηση των επιστημονικών, κοινωνικών, οικονομικών, πολιτιστικών, πολιτικών συνεπαγωγών αυτού του τεράστιου έργου. 
Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για μια μεγάλη κοινότητα, επιμερίζεται σε μικρά δίκτυα τα οποία αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν επί μέρους πρότζεκτς. Υπάρχει ένα σημαντικό μέρος προγραμματιστών που επικοινωνούν συχνά με πάνω από 50 άλλους προγραμματιστές, που σίγουρα αποτελούν την “επαγγελματική ελίτ” μέσα στην κοινότητα. 
Συγκρίνοντας τα κίνητρα που κάνουν ένα προγραμματιστή να αρχίσει να ασχολείται με την ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού και τα κίνητρα να συνεχίσει, βρίσκουμε ένα βασικό κίνητρο για τη συμμετοχή στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού, το οποίο μάλλον στοχεύει στην ανάπτυξη των ατομικών δεξιοτήτων και στην ανταλλαγή πληροφοριών και γνώσης με άλλους προγραμματιστές.  
Εργασιακή κατάσταση και εμπειρία
Το 43 - 45,5% των ΠΕΛ είναι προγραμματιστές στο επάγγελμα, το 19% - 21% είναι φοιτητές το 7% μόλις είναι ακαδημαϊκοί, το 6,3% είναι διαχειριστές συστήματος και ένα ίδιο ποσοστό manager σε τεχνολογίες πληροφορικής, ενώ περίπου ένα 14% ασχολείται με άλλα επαγγέλματα. Ο μέσος όρος ενασχόλησης με τον προγραμματισμό των ΠΕΛ είναι 11 χρόνια.
Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ο ρόλος των πανεπιστημίων στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού. Το 33% (φοιτητές, καθηγητές, βοηθοί κ.ά.), δηλαδή ένας στους τρεις ΠΕΛ είναι μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας.
28% είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου
23% απόφοιτοι λυκείου
11% απόφοιτοι κολεγίου
11% κάτοχοι Master 
Προσωπικά χαρακτηριστικά (ηλικία, φύλο κτλ
Εθνικότητα:
Η έρευνα που έδωσε βάση σε αυτή τη διάσταση είναι η widi. Όπως διαπιστώθηκε (και είναι φυσιολογικό λόγω της ανισομερής ανάπτυξης της τεχνολογίας), λίγες χώρες συνεισφέρουν πολύ (δηλαδή οι ΠΕΛ που είναι πολίτες της) στην ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού. 
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι (σε δείγμα πάνω από 5000 συμμετεχόντων, που προέκυψαν κυρίως μέσα από το slashdot.org και από ένα αντίστοιχο site των Γερμανών χάκερ) οι Καναδοί κατέχουν την τέταρτη θέση και η Βραζιλία την... Από την άλλη Ιάπωνες ήταν μόνο... 4 ΠΕΛ. Είτε δεν ενημερώνονται από τα κοινά μέσα ενημέρωσης των ΠΕΛ, είτε είναι πάρα πολύ λίγοι οι Ιάπωνες ΠΕΛ.  Δυστυχώς αυτή η έρευνα δεν ανακοινώθηκε σε Ιαπωνικά sites. Οι δέκα πρώτες χώρες από αυτή την έρευνα (σε σύνολο 94) είναι:
30% προέρχονται από τις ΗΠΑ
21% από Γερμανία
0,54% από τη Γαλλία
0,53% από τον Καναδά
46% από το Ενωμένο Βασίλειο
0,43% από την Αυστραλία
0,31% από Κάτω Χώρες
0,23% από Σουηδία
0,18% από τη Νέα Ζηλανδία
0,16% από την Αυστρία.
Συνολικά το 47,32% προέρχεται από την Ε.Ε., το 34,69% από τη Βόρειο Αμερική, ένα 7,66 από την υπόλοιπη Ευρώπη, ένα 2,13% από την Ασία, 4,92% από Ωκεανία, 2,82% από Νότια Αμερική και μόλις 0,56% από την Αφρική.
Ένα άλλο στοιχείο που έχει αξία και αναφέρεται στην εθνικότητα είναι το ότι μόνο το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων (25%) θεωρεί ότι υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες σε ξένες χώρες. Οι μισοί περίπου (47%) θεωρούν ότι στη χώρα τους υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες. Η εξήγηση που μπορεί να δοθεί σε αυτό το στοιχείο είναι ότι τόσο στις χώρες που το ελεύθερο λογισμικό έχει κατά κάποιο τρόπο ριζώσει, όσο και στις χώρες που κάνει τα πρώτα του βήματα, το ελεύθερο λογισμικό κάνει τους ΠΕΛ να αισθάνονται αισιόδοξοι για το επαγγελματικό τους μέλλον.
Μετανάστευση
Ένα από τα στοιχεία που μελετούνται επίσης είναι η μετανάστευση. Από τα στοιχεία προκύπτει η απώλεια 111 ΠΕΛ σε απόλυτους αριθμούς ενώ οι ΗΠΑ έχουν κερδίσει 240 (σε συνολικό δείγμα 5342 ΠΕΛ).
Ηλικία
Ηλικιακά, το μεγαλύτερο γκρουπ είναι προγραμματιστές γεννημένοι τη δεκαετία του '70 (60%). Ακολουθούν οι γεννημένοι τη δεκαετία του '80 (20,5%) και οι γεννημένοι τη δεκαετία του '60 (15,6%).
Φύλο
Σε σχέση με το φύλο τα στοιχεία είναι απογοητευτικά για το γυναικείο. Το 98,60% των ΠΕΛ είναι άντρες και μόνο ένα 1,4% γυναίκες.
Ομιλούμενες γλώσσες
Στις ομιλούμενες γλώσσες, τα αγγλικά κυριαρχούν. Ένα 96% των ΠΕΛ μιλούν Αγγλικά, ένα 41% Γερμανικά, 30% Γαλλικά, και 15% Ισπανικά. 
Εμπλοκή και δραστηριότητα στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού

Η εμπλοκή στο ελεύθερο λογισμικό απαιτεί πολλές ώρες κάθε εβδομάδα.  Οι ΠΕΛ που ασχολούνται εθελοντικά αφιερώνουν 13,5 ώρες την εβδομάδα, ενώ οι επαγγελματίες ΠΕΛ 20,9 ώρες την εβδομάδα. Επίσης, κατά κύριο λόγο οι ΠΕΛ ασχολούνται παράλληλα με περισσότερα από ένα πρότζεκτ.
Θέλουν ισότιμη ηγεσία και όχι παραδοσιακούς μάνατζερ. Στην ερώτηση: “ορίστε τους τρεις πιο σημαντικούς τρόπους με τους οποίους οι ηγέτες των πρότζεκτ μπορούν να τα βελτιώσουν”.
Για το 28,6% των ερωτηθέντων η αρχική τους εμπλοκή με το ελεύθερο λογισμικό ακολουθήθηκε από αύξηση των ωρών ενασχόλησης με τη δημιουργία του, ενώ το ποσοστό αυτών που μείωσαν τις ώρες εμπλοκής τους ανέρχεται στο 19,3%. Παράλληλα το 37,4% των ΠΕΛ δηλώνουν ο χρόνος εμπλοκής τους ποικίλει από καιρό σε καιρό.
Το μοντέλο του μάνατζερ αμφισβητείται από τους χάκερς. Τα καθήκοντα του επικεφαλής ενός πρότζεκτ είναι κατά κύριο λόγο σύμφωνα με τους ΠΕΛ: η δημιουργία του βασικού κώδικα (48%), η συνεισφορά στον κώδικα (34,3%), η δημιουργία οράματος (32,3%), ο διάλογος της μύησης νέων ΠΕΛ (29,8%) και η ενσωμάτωση των συνεισφορών (25,2%). 
Η παροχή κινήτρων, η ανάθεση καθηκόντων, η στρατολογία νέων ΠΕΛ, η παροχή συγκεκριμένης βοήθειας  και πολύ περισσότερο η διαχείριση του χρόνου είναι παραδοσιακά καθήκοντα ενός μάνατζερ που οι ΠΕΛ σνομπάρουν. 
Όπως άλλωστε θα περιμέναμε, το GNU/Linux είναι το αγαπημένο τους λειτουργικό σύστημα (για το 79,55% των ερωτηθέντων). Ένα 8,83% προτιμάει συστήματα τύπου BSD και ένα 11,62 προτιμά άλλα λειτουργικά συστήματα.
Δραστηριότητα στον εμπορικό χώρο του λογισμικού
Ο λόγος για τον οποίο το 72% των ΠΕΛ θα συνεισέφεραν στη δημιουργία ιδιόκτητου λογισμικού  είναι αν πληρωνόταν αρκετά για να μπορούν να ζουν με τον τρόπο που θέλουν. Άλλες απαντήσεις συγκεντρώνουν ποσοστά από 33% και κάτω.
Οι ΠΕΛ που πληρώνονται για την ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού είναι πολύ ικανοποιημένοι από τη δουλειά τους! Ένα 80% αυτών είτε βρίσκει ενδιαφέρουσα τη δουλειά του, ή δηλώνει ότι την αγαπάει 
Κίνητρα εμπλοκής στην κοινότητα του ΕΛΛΑΚ
Δημιουργικότητα: 61% των προγραμματιστών “αυτό το πρότζεκτ (του ελευθέρου λογισμικού) είναι από τα πιο δημιουργικά πράγματα που έχω κάνει ποτέ”. Το 48,4% θεωρεί ότι είναι “σαν να συνθέτεις ποίηση ή μουσική”, το 72,6 % ισχυρίζεται ότι “όταν προγραμματίζω χάνω την αίσθηση του χρόνου”, και το 60% δηλώνει ότι “αν είχε μια ακόμα ώρα την ημέρα θα την αφιέρωνε στον προγραμματισμό”.  Από τις δυο τελευταίες έρευνες τα στοιχεία που προκύπτουν είναι:
●    Πνευματική τόνωση: 44,9%
●    Βελτίωση ικανοτήτων: 41,3%
●    Λειτουργικότητα στην εργασία: 33,6%
●    Ο κώδικας θα έπρεπε να είναι ανοικτός: 33,1%
●    Λειτουργικότητα εκτός εργασίας: 29,7%
●    Υποχρέωση στη χρήση του: 28,7%
●    Ομαδική δουλειά: 20,3%
●    Επαγγελματικό κύρος: 17,5%
●    Άλλα: 16,3%
●    Φήμη στο λογισμικό ανοικτού κώδικα: 11%
●    Για να τσακιστεί το ιδιόκτητο λογισμικό: 11,1%
●    Επειδή η άδεια με αναγκάζει: 0,2%
Αντίστοιχα από την έρευνα FLOSS προκύπτει ο πίνακας:

Η συνεισφορά στο ελεύθερο λογισμικό γίνεται κατά κύριο λόγο από εθελοντές (70 - 80% εθελοντικά, 20 - 30% επαγγελματικά). Στην ερώτηση αν έχουν αποζημιωθεί οικονομικά για την συμμετοχή τους στην ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού, οι εθελοντές απαντάνε αρνητικά, όπως και στην ερώτηση αν ο διευθυντής τους στη δουλειά γνωρίζει ότι κατά τη διάρκεια της εργασίας τους αναπτύσσουν ελεύθερο λογισμικό. Είναι δηλαδή σε ένα βαθμό μια πράξη “ανταρσίας” των προγραμματιστών στον τρόπο που γίνεται ο προγραμματισμός του εμπορίου.
Θα μπορούσαν επίσης να διαχωριστούν σε 4 κατηγορίες οι προγραμματιστές ελεύθερου λογισμικού (Π.Ε.Λ.), ανάλογα με την ιεράρχηση που θέτουν στα κίνητρα ενασχόλησης με το ελεύθερο λογισμικό: 
Σε εκείνους που πιστεύουν στην κοινότητα (19% - Α κατηγορία), σε αυτούς που πληρώνονται για να αναπτύσσουν ελεύθερο λογισμικό (25% - Β κατηγορία), στους χομπίστες (27% - Γ κατηγορία), και σε αυτούς που τους αρέσει να μαθαίνουν και να οξύνουν το πνεύμα τους (29% - Δ κατηγορία).
Τα παραπέρα κίνητρα διαφέρουν ανά κατηγορία. 
Στην Α κατηγορία οι κυριότεροι λόγοι είναι υποχρέωσή τους να χρησιμοποιούν το ελεύθερο λογισμικό (83%) και ότι ο κώδικας θα πρέπει να είναι ανοικτός (64%). Γι' αυτούς το χάκινγκ είναι τρόπος ζωής.
Στην Β κατηγορία οι κυριότεροι λόγοι είναι ότι δουλεύουν λειτουργικά (91%) και ότι πληρώνονται για αυτή τη συνεισφορά (80%). 
Στην Γ κατηγορία η κύρια αιτία (100%) είναι η λειτουργικότητα εκτός εργασίας, και ακολουθεί η όξυνση του πνεύματος (45%). Προσδιορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την ιδιότητά τους ως μέλη της κοινότητας των χάκερ.
Στη Δ κατηγορία οι αντίστοιχοι λόγοι είναι η βελτίωση των δεξιοτήτων (72%) και η όξυνση του πνεύματος (69%).
Στον απολογισμό του τι αποκομίζει κάθε ΠΕΛ από τη συμμετοχή του στην ανάπτυξη του ελεύθερου λογισμικού, οι κυριότερες απαντήσεις είναι η αύξηση της προσωπικών γνώσεων (48,1%) και η προσωπική αίσθηση συνεισφοράς (26,3%). 
Στα κόστη για το χρόνο που αφιερώνουν πρώτα την πληρώνει ο ύπνος (32%) και μετά ο χρόνος για κοινωνική συναναστροφή (29,7%).
Το 83% θεωρεί (μισοί φανατικά, μισοί πιο χαλαρά) ότι οι χάκερς είναι η κύρια κοινότητα στην οποία ανήκουν.
Σύγκριση εμπειριών του ελεύθερου λογισμικού στο εμπορικό πεδίο
Κοινωνικές, ιδεολογικές πεποιθήσεις των ΠΕΛ.
Στην θέση “το αμέσως καλύτερο πράγμα από το να σκεφτείς μια καλή ιδέα είναι να αναγνωρίσεις μια καλή ιδέα κάποιου άλλου” συμφωνεί το 57% ενώ διαφωνεί μόνο το 1,1%.
Στη θέση: “Όταν προετοιμάζουμε ένα πρόγραμμα, είναι σαν να συνθέτουμε μουσική”, συμφωνεί το 48% ενώ διαφωνεί το 4,3%.
Στη θέση: “ Το ελεύθερο λογισμικό είναι ζήτημα ελευθερίας και όχι τιμής” το 43% συμφωνεί ενώ το 8,3% διαφωνεί.
Στη θέση: “Το λογισμικό ανοικτού κώδικα είναι ανατρεπτικό” συμφωνεί μόνο το 3,8% ενώ διαφωνεί το 51,1%

Κεφάλαιο 4: Παρατηρήσεις και σχόλια

Σε ποιόν ανήκει η γνώση;
Για τους Ινδιάνους της Αμερικής, η ατομική ιδιοκτησία ήταν κάτι ακατανόητο. Πως μπορούν τα βουνά, τα δέντρα, τα ποτάμια, ο ουρανός να ανήκουν σε κάποιον; 
Σήμερα ένα αντίστοιχο δίλλημα υπάρχει σε σχέση με την “πνευματική ιδιοκτησία” και τα όριά της. Και αν πριν την εποχή του διαδικτύου το copyright είχε να κάνει με συγκεκριμένα βιβλία και οι πατέντες με συγκεκριμένους μηχανισμούς, σήμερα μιλάμε για την ατομική ιδιοκτησία σε άυλα αγαθά, σε τελική ανάλυση στην ίδια τη σκέψη. 
Αν είναι εύκολο να οριοθετήσεις ένα τραγούδι και να το πουλήσεις (η πραγματικότητα δείχνει ότι δε χρειάζεται να είναι πρωτότυπο), τα πράγματα στο λογισμικό δεν είναι τόσο εύκολα. Γιατί ενώ τα τραγούδια δεν είναι ανταγωνιστικά μεταξύ τους (κάποιος μπορεί να ακούει πολλά παρόμοια τραγούδια) δεν ισχύει το ίδιο για τα προγράμματα των υπολογιστών (δεν χρειάζεται κανείς να έχει πολλούς κειμενογράφους, του αρκεί ένας που να μπορεί να κάνει τη δουλειά του). 
Επιπλέον δεν είναι εύκολο να ορίσεις την ατομική ιδιοκτησία σε αυτό. Για παράδειγμα σε ένα πρότζεκτ λογισμικού συνεργάζονται ένας αριθμός προγραμματιστών. Ένα χωράφι οριοθετείται από τη μάντρα και μπορεί να μοιραστεί με βάση τη γεωμετρία. Πόσο όμως αναλογεί στον καθένα που έχει συνεισφέρει σε ένα πρότζεκτ λογισμικού; Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που η συλλογικότητα καθ' αυτή λειτουργεί πολλαπλασιαστικά στη δημιουργικότητα του καθενός ξεχωριστά: η επίλυση των προβλημάτων είναι πιο εύκολη όταν είναι συλλογική, και η δυνατότητα ειδίκευσης και καταμερισμού εργασίας δίνει τη δυνατότητα να προχωρά ένα έργο σε βάθος αλλά και σε εύρος. Βέβαια σε αυτά τα ερωτήματα η νομοθεσία απαντά απλά – στο βαθμό που αυτή η διαδικασία πραγματώνεται σε μια επιχείρηση: όσο και να συνεισέφεραν οι προγραμματιστές, δημιουργός θεωρείται ο εργοδότης και σε αυτόν ανήκει το δικαίωμα να εκμεταλλευτεί το έργο. Αυτό λίγο – πολύ συμβαίνει σε ολόκληρη την παραγωγική διαδικασία (π.χ. στη συλλογική εργασία των εργατών ενός εργοστασίου), και άρα δεν είναι ένα νέο στοιχείο. Το νέο στοιχείο είναι όμως ότι δεν μπορείς να ορίσεις από που ξεκινάει και που τελειώνει η ατομική ιδιοκτησία ενός προγράμματος υπολογιστή. Όπως τα μαθηματικά δεν μπορούν να τεμαχιστούν και να διαμοιραστούν, αλλά πατάει η μια θεωρία στην προηγούμενη, έτσι και το λογισμικό. Άλλο ένα νέο πρόβλημα που παράγει η “πνευματική ιδιοκτησία” στο λογισμικό είναι ότι οι προγραμματιστές δεν μπορούν στην αγορά εργασίας να χρησιμοποιήσουν την εμπειρία τους. Ενώ ένας μαθητευόμενος πλακατζής μπορεί να μάθει τα κόλπα της δουλειάς και να τα χρησιμοποιήσει για να κάνει μια δική του δουλειά χρησιμοποιώντας αυτές ακριβώς τις γνώσεις, ένας στατιστικολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει την εμπειρία του από μια εταιρεία δημοσκοπήσεων για να μπορέσει να δουλέψει σε μιαν άλλη, τα “πνευματικά δικαιώματα” εμποδίζουν ένα προγραμματιστή να το κάνει αυτό: αν δουλέψει στην ανάπτυξη ενός πρότζεκτ, από τη στιγμή που θα φτάσει αυτό το πρότζεκτ στην αγορά ανήκει στον εργοδότη του, αν δεχτούμε τους ισχυρισμούς των νόμων. Ο ίδιος δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει την εργασία του, γιατί αν διατεθεί αντίστοιχο προϊόν στην αγορά θα παραβιάζει τα “πνευματικά δικαιώματα” του πρώτου που διέθεσε τέτοιο προϊόν.
Το τοπίο διαπλέκεται ακόμα περισσότερο όταν μπει η παράμετρος διαδίκτυο. Από τη στιγμή που μιλάμε για ένα παγκόσμιο ιστό δε φτάνουν οι νομοθεσίες αλλά και οι μηχανισμοί των εθνικών κρατών για να επιβάλλουν οποιαδήποτε κατάσταση. Άρα με έναν τρόπο, τα κράτη θα πρέπει να μοιράσουν μεταξύ τους την “πνευματική ιδιοκτησία”, στο βαθμό που έχουν ορίσει ότι υπάρχει. Αλλά και πάλι δεν μπορείς να βάλλεις εθνικά σύνορα στο λογισμικό. Ένα λογοτεχνικό έργο ή ένα τραγούδι είναι γραμμένο σε μια εθνική γλώσσα και πολύ σπάνια ένα έργο γράφεται ταυτόχρονα σε πολλές χώρες. Υπάρχουν επίσης χώρες που έχουν κοινή γλώσσα, αλλά είναι πιο ακριβό να μεταφερθούν βιβλία από το να ανατυπωθούν. Το εμπόριο δίσκων από την άλλη απαιτούσε έναν αντιπρόσωπο που να μπορεί να τα διαθέσει στην άλλη χώρα. Παρόλο που η ύπαρξη του διαδικτύου θέτει υπο άιρεση τον τρόπο που γίνεται εμπόριο των καλλιτεχνικών προϊόντων όπως είδαμε, δεν υπάρχει αμφιβολία για το ποιο κράτος έχει την “περιουσία”. Τα προγράμματα έχουν γραφεί σε γλώσσα των υπολογιστών. Και από τη στιγμή που δεν υπάρχει η Χώρα του C, ή η Χώρα του Java, και μέσω του διαδικτύου μπορεί το λογισμικό να ταξιδεύει από χώρα σε χώρα, σε ποια χώρα ανήκουν αυτά τα δικαιώματα; Η εναρμόνιση των νομοθεσιών λοιπόν μέσα από τους μηχανισμούς της παγκοσμιοποίησης είναι μονόδρομος, για τον τρόπο που βλέπουν το ζήτημα τα κράτη. Και εδώ δημιουργείται άλλη μια διαχωριστική ανάμεσα στις ανεπτυγμένες και τις αναπτυσσόμενες χώρες (η Βραζιλία για παράδειγμα έχει αρχίσει να χρησιμοποιεί ευρύτατα το ελεύθερο λογισμικό και δεν φαίνεται να έχει διάθεση να πληρώσει “πνευματικά δικαιώματα” σε πολυεθνικές). 
Επίσης αν μια ιστοσελίδα έχει όντως αντιγράψει ένα αμερικάνικο ποίημα και είναι όμως ελληνική ποιος θα την “κυνηγήσει”;
Με δεδομένη όλη αυτή την ασάφεια, δεν είναι τυχαίο που το κράτος των ΗΠΑ περνάει σε τέτοια μέτρα. Κάτι από την βαρβαρότητα που οδήγησε στις σφαγές των ινδιάνων που αποσκοπούσαν στο να τους διδάξουν ότι υπάρχει ατομική ιδιοκτησία της γης και σύμφωνα με αυτή η γη τους δεν τους ανήκε, ενυπάρχει στις δικαστικές μάχες στις ΗΠΑ που διδάσκουν τους έφηβους με το να τους χρεώνουν ποσά που δε θα μπορέσουν να ξεπληρώσουν ότι τα αγαπημένα τους τραγούδια ανήκουν σε εταιρίες και στους προγραμματιστές ότι τα προγράμματα που έφτιαξαν είναι “κλεμμένα”.
Ωστόσο η κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού και το διαδίκτυο αποδεικνύει στην πράξη, πέρα από υποκειμενικές απόψεις, ότι μπορεί να υπάρξει άλλος δρόμος. Στην εποχή που κυριαρχεί ο νόμος του κέρδους, σε αυτό που ονομάζεται “νέες τεχνολογίες” και που έγινε άλλοθι για μια παγκόσμια πολιτική της “ελευθερης αγοράς”, το ελεύθερο λογισμικό συγκρούεται με την ελεύθερη αγορά στο επίπεδο του εμπορίου των άυλων αγαθών, το διαδίκτυο λειτουργεί σαν μέσο μη εμπορικής συναλλαγής, αλληλεγγύης στην καθημερινότητα των χρηστών του. Όχι μέσα από μια ιδεολογική αφετηρία αντίστασης. Αλλά από μια “συνήθεια” ελευθερίας, που αρχικά υπήρχε ανάμεσα στους προγραμματιστές και διαδόθηκε μαζί με τη διάδοση του διαδικτύου, χωρίς να υπάρξει ο χρόνος, τα μέσα και η κοινωνική νομιμοποιήση να ελεγθεί.
Το θέμα της επιβίωσης 
Ένα εύλογο ερώτημα είναι ότι, αν δεν υπάρχει copyright, πως θα μπορούν να ζήσουν οι καλλιτέχνες. Σε αυτό υπάρχουν πολλές απαντήσεις. Μια εκδοχή είναι αυτό που γίνεται σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, ότι δηλ. το κράτος αναλαμβάνει να δίνει μισθό στους καλλιτέχνες για να συνεχίζουν το έργο τους. Αυτό θα ήταν χρήσιμο, αν σκεφτεί κανείς ότι ένα μικρό ποσοστο καλλιτεχνών (αυτό που καταφέρνει να συνάδει με τα εμπορικά συμφέροντα μεγάλων πολυεθνικών) μπορεί να ζει από τη δημιουργία του. Και πάλι όταν μιλάμε για copyright, είναι οι πολυεθνικές αυτές που έχουν τα δικαιώματα και οι καλλιτέχνες παίρνουν ένα ελάχιστο ποσοστό από τα κέρδη αυτά. Οι υπόλοιποι καλλιτέχνες;
Από την άλλη υπάρχουν και καλλιτέχνες που έγιναν γνωστοί μέσω του διαδικτύου, καλλιτέχνες που σκόπιμα αφήνουν τα έργα τους να κυκλοφορήσουν για διαφημιστικούς λόγους και παραδείγματα όπως αυτό του Καναδά (βλέπε επιστολή του EFF) που δείχνουν ότι η διάδοση της δωρεάν ανταλλαγής τραγουδιών αύξησε τις πωλήσεις στα γνήσια αντίγραφα, καθώς αύξησε τον κύκλο των καταναλωτών. Υπάρχουν λύσεις συνεπώς ακόμα και να με κριτήριο την κερδοφορία...
Αντικειμενικά, η εύκολη διάδοση των προγραμμάτων υπολογιστών αυξάνει τη χρήση των υπολογιστών και την ίδια την κοινωνική χρησιμότητα ενός προγραμματιστή. Και ότι είναι κοινωνικά χρήσιμο μπορεί να ζει από αυτό. Τόσο το εμπόριο του ελεύθερου λογισμικού όσο και η παροχή υπηρεσιών με ελεύθερο λογισμικό είναι τακτικές που μπορούν να απαντήσουν στο ερώτημα “πως μπορεί να ζήσει ένας προγραμματιστής” και μάλιστα χωρίς το φόβο του νόμου. 
Η φήμη, ή η “ηθική αναγνώριση” ότι σε ένα πρόγραμμα έχει συμβάλλει κάποιος προγραμματιστής μπορεί να προκύψει μόνο από το ελεύθερο λογισμικό. Ο καθένας μπορεί να δει ποιοι συνεισέφεραν στη δημιουργία του Debian (μιας από τις εκδόσεις του Linux), είτε όταν το πάρει στον υπολογιστή του είτε με το να επισκευθεί τη σχετική σελίδα στο διαδίκτυο (http://www.debian.org/devel/people).
Κατάργηση του copyright στην επιστήμη
Η πρόταση του Richard Stallman προχωράει ακόμα περισσότερο. Στο βιβλίο Free Software – Free Society ισχυρίζεται μεταξύ άλλων ότι το copyright είναι αναχρονιστικό. Στη σημερινή κοινωνία με τις δυνατότητες που δίνει το διαδίκτυο, θα πρέπει οι επιστημονικές δημοσιεύσεις να γίνονται από ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες. Από εκεί ο καθένας θα έχει το δικαίωμα να διαβάσει μια επιστημονική έρευνα και να την αναπαράγει, με μόνη του υποχρέωση να την αναπαράγει επακριβώς και να αναφέρει το όνομα του δημιουργού. Οι μόνοι που έχουν συμφέρον να μην γίνει κάτι τέτοιο, όπως λέει ο ίδιος, είναι οι ιδιοκτήτες των επιστημονικών περιοδικών, που δεν θα μπορούν να παίρνουν λεφτά από τους συνδρομητές. 

Η έννοια της εφεύρεσης.
Είναι αναγνωρίσιμο από όλους τους φιλόσοφους που ασχολήθηκαν με το θέμα της τεχνολογίας ότι η εφεύρεση παίζει θεμελιώδη ρόλο στην εξέλιξή της. Ωστόσο, κατά την άποψή μου, τόσο μια “μεταφυσική” αντίληψη της εφεύρεσης, όσο και η ιδεολογία της “πνευματικής ιδιοκτησίας” είναι λάθος.
Μια εφεύρεση δεν προκύπτει ούτε από μια μετάλλαξη στο DNA ενός ανθρώπου ούτε από κάποια Θεία παρέμβαση. Είναι το αποτέλεσμα μιας νέας σύνθεσης της συσσωρευμένης σε μια κοινωνία εμπειρίας. Ο εφευρέτης είναι ο κληρονόμος αυτής της εμπειρίας μέσα από την παράδοση, τον τρόπο ζωής, την εργασία. Επίσης δεν είναι σαφή τα όρια μεταξύ εφεύρεσης και ανακάλυψης. Το πυθαγόρειο θεώρημα για παράδειγμα είναι εφεύρεση ή ανακάλυψη; Και άρα σε ποιον ανήκει; Στον Πυθαγόρα, τους απόγονούς του, ή σε όλη την ανθρωπότητα; 
Ο προγραμματιστής είναι στην ουσία ένας μηχανικός. Ασχολείται με την εφαρμογή των επιστημονικών θεωριών (μαθηματικά) στην πράξη, συνδέοντάς τις με την κοινωνική εμπειρία και δημιουργώντας τις διαδικασίες και τους αλγόριθμους που απαρτίζουν προγράμματα. Η ιδιότητα του μηχανικού (και άρα και του προγραμματιστή) είναι σύμφυτη με την έννοια, όχι ακριβώς της εφεύρεσης, αλλά της επινόησης. Το (επαγγελματικό;, κοινωνικό;) καθήκον ενός μηχανικού είναι να αποτελέσει ο ίδιος ένα χωνευτήρι της κοινωνικής εμπειρίας, να μορφοποιήσει υπάρχουσες πρακτικές, να αλλάξει το πλαίσιο εφαρμογής τους ή και να εφεύρει νέες, ορίζοντάς τες με μαθηματικά, δηλ. με σαφή τρόπο.  Οφείλει να χαρακτηρίζεται από κριτικό πνεύμα απέναντι σε όσα έχουν δημιουργηθεί, να εισάγει όργανα ή μηχανές που να λύνουν τα προβλήματα που του ανατίθεται να λύσει. 
Η ιδιότητά του όμως αυτή δε θα πρέπει να γίνεται αντιληπτή ως ιδιοποίηση της κοινωνικής εμπειρίας παρά σαν εκμετάλλευση, αξιοποίησή της.
Στον κόσμο που κυριαρχεί το καπιταλιστικό κέρδος η ιδιοποίηση της γνώσης και της επινόησης έχει συχνά ολέθρια αποτελέσματα. Τραγικό είναι λ.χ. το παράδειγμα του copyright  των φαρμάκων για το AIDS, όπου εκατομμύρια άνθρωποι στην Αφρική υποφέρουν ακόμα επειδή δεν είχαν (μέχρι πρόσφατα) το δικαίωμα τα κράτη αυτά να αναπαράγουν φτηνά φάρμακα: Οι πολυεθνικές των φαρμάκων θεωρούσαν ότι θίγονται τα πνευματικά τους δικαιώματα …
Τεχνολογία για ποιον;
Κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίσει το γεγονός ότι, παρά την κοινωνική πρόοδο που συνεπάγεται σε γενικές γραμμές η εξέλιξη της τεχνολογίας, μέσα από τεχνολογικά επιτεύγματα προέκυψε και η ατομική βόμβα, τα χημικά όπλα, τα μεταλλαγμένα τρόφιμα. Επιτεύγματα που είχαν και έχουν πραγματικά καταστροφικές συνέπειες για τον κόσμο και το περιβάλλον, προς όφελος λίγων. Άρα εγείρεται το ερώτημα:
Ποιος και για ποιο σκοπό ελέγχει την τεχνολογία;
Ο έλεγχος της τεχνολογίας δε θα μπορούσε να συμβαίνει από άλλον πέρα από αυτόν που έχει τον έλεγχο της οικονομίας. 'Έτσι γίνεται σε όλες τις κοινωνίες που έχουν φτιάξει οι άνθρωποι. Τόσο ο τομέας της έρευνας όσο και της εφαρμογής της τεχνολογίας απαιτούν τεράστια κονδύλια και οι μόνοι που μπορούν να τα διαθέσουν είναι η αγορά και το κράτος (που στις μέρες μας διακυρήσει με περηφάνια ότι υπηρετεί την αγορά – βλέπε “παγκοσμιοποίηση”).
Στον βαθμό που η διάδοση της γνώσης γίνεται ευκολότερη μέσω του διαδικτύου, στον ίδιο βαθμό γίνεται δυσκολότερος ο έλεγχός της.

Παράρτημα
Το Νομικό προφίλ της Ελλάδας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας
GREECE (GR) 1
GREECE (GR)
I. LEGISLATIVE PROFILE
1. National Legislation
a. Industrial Property Capital: Athens
Population: 10,575,000
Patents:
Law on Technology Transfer, Inventions and Technical Innovation No. 1733/1987, May
1987, as amended by Article 18 of Law No. 1739/1987, November 1989, Article 2 of
Presidential Decree No. 54/1992, February 1992, and Article 9 of Law No. 2359/1995,
November 1995.
Presidential Decree No. 77/1988, February 1988, implementing regulations of the
Convention on the Grant of European Patents, as ratified by Law No. 1607/1986 of 1986.
Law No. 4325/1963, September 1963, containing provisions on inventions concerning the
National Defence.
Ministerial Decision No. 15928/EFA/1253, December 1987, as amended by the Ministerial
Decision No. 3111/EFA/433, March 1998 containing provisions on the filing of an
application for the grant of a patent or utility model certificate with O.B.I. (Industrial
Property Organization) and the keeping of record books.
Presidential Decree No. 16/1991, January 1991 implementing regulations of the Patent
Cooperation Treaty as ratified by Law No. 1883/1990 of 1990.
Trade Marks:
Law on Trademarks, No. 2239/94, September 1994.
Presidential Decree No. 353/1998, October 1998, supplementing Law on Trademarks
No. 2239/94.
Ministerial Decision No. K4-307/2001, January 2001, implementing regulations of the
Madrid Protocol as ratified by Law No. 2783/2000.
Industrial Designs:
Law No. 1733/1987, as above, under Patents.
Presidential Decree No. 259/1997, September 1997, implementing regulations on the
ratification of the Hague Agreement under the 1960 Act concerning the International Deposit
of Industrial Designs.
b. Copyright and Related Rights
Copyright:
Law on Copyright and Neighboring Rights No. 2121, March 1993 as amended by Article 8
of Law No. 2557/1997 of 1997 for harmonisation with the Council Directive 93/83 on
satellite broadcasting and cable retransmission and the term of protection.
Presidential Decree No. 311 (Copyright Organisation), as amended by Law No. 2557/1997.
GREECE (GR) 2
Related Rights:
As above, under Copyright.
c. Other Country-Specific Legislation or Activities
Utility Models:
Ministerial Decision No. 15928/EFA/1253, December 1987, as amended by the Ministerial
Decision No. 3111/EFA/433, March 1998 containing provisions on the filing of an
application for the grant of a patent or utility model certificate with O.B.I. (Industrial
Property Organization) and the keeping of record books.
Layout Designs (Topographies) of Integrated Circuits:
Presidential Decree No. 45/1991, March 1991, on legal protection of topographies of semiconductor
products in compliance with Council Directive 87/54/EEC, December 1986, as
supplemented by Decision No. 87/532/EEC and 88/311/EEC.
Presidential Decree No. 415/1995, November 1995 supplementing Presidential Decree
No. 45/1991.
Transfer of Technology:
Ministerial Decision No. 5326/EFA/485, April 1988, containing provisions on the
registration form for technology transfer agreements.
As above, under Patents, Law No. 1733/1987.
Miscellaneous:
Medicinal Products:
Ministerial Decision No. 30560/544, August 1997, containing provisions on the filing of an
application with O.B.I. (Industrial Property Organisation) for the grant of a supplementary
protection certificate for plant protection products.
Ministerial Decision No. 14905/EFA/3058, December 1997, containing provisions on the
filing of an application with O.B.I. (Industrial Property Organisation) for the grant of a
supplementary protection certificate for medicinal products.
d. Sources for Information on National Laws
Information not available.
2. Membership of International Bodies
a. Membership of WIPO treaties:
WIPO Convention, since March 1976.
Paris Convention (Industrial Property), since October 1924.
Berne Convention (Literary and Artistic Works), since November 1920.
PCT (Patents), since October 1990.
PLT (Patent Law Treaty), Signatory since June 2000.
Madrid Protocol (International Registration of Marks), since August 2000
Hague Agreement (International Deposit of Industrial Designs), since April 1997.
Nice Agreement (International Classification of Goods and Services), since November 1998.
GREECE (GR) 3
Rome Convention (Performers, Producers of Phonograms and Broadcasting Organizations),
since January 1993.
Strasbourg Agreement (International Patent Classification), since October 1997.
Locarno Agreement (International Classification for Industrial Desings), since September
1999.
Geneva Convention (Unauthorized Duplication of Phonograms), since February 1994.
Brussels Convention (Distribution of Programme-Carrying Signals Transmitted by Satellite),
since October 1991.
Budapest Treaty (Deposit of Micro-organisms), since October 1993.
Nairobi Treaty (Olympic Symbol), since August 1983.
b. WTO: Member and Signatory to TRIPS Agreement, since January 1995.
c. Membership of other bodies/treaties: BSEC, EPO, EU-OHIM, UCC.
Member of BSEC since June 1992.
Member of EPO since October 1986.
Member of EU since January 1981.
Member of UCC since May 1963.
II. ADMINISTRATION
1. Industrial Property
Supervisory Ministry:
For Trade Marks:
Ministry of Development
General Secretary for Commerce
Direction of Commercial and Industrial Property
Kaning Square
101 81 Athens
Title of Head: Director (Trademarks)
Tel.: (30.1) 384.07.90
Fax: (30.1) 382.17.17
E-mail: alexia@gge.gr
For Patents and Utility Models:
Ministry of Development
General Secretary of Search and Technology
Industrial Property Organisation (OBI)
5, Pandanassis Street
15125 Paradissos Amaroussiou, Athens
Titles of Heads: President
Director General (Patents)
Tel.: (30.1) 618.35.08
Fax: (30.1) 681.92.31
GREECE (GR) 4
Industrial Property Office:
Industrial Property Organisation (OBI)
As above, under Supervisory Ministry for
Patents and Utility Models.
Tel.: (30.1) 618.35.48
618.35.99
618.35.98
Fax: (30.1) 681.92.31
E-mail: info@obi.gr
2. Copyright and Related Rights
Supervisory Ministry:
Ministry of Culture
Directorate for Cultural Relations
Section on International Organizations
1, Rethimnou, 106 82 Athens
Title of Head: Legal Adviser, Section on
International Organizations, Directorate for
Cultural Relations
Tel.: (30.1) 82.01.781
Fax: (30.1) 32 34 689
E-mail: zoe.kazazaki@dms.culture.gr
Copyright Office:
Copyright Organization
5, rue Metsovou
106 82 Athens
Titles of Heads: Director
Tel.: (30.1) 82.53.715
82.53.731
Fax: (30.1) 82.53.732
E-mail: protocol@hipo.gr
Collective Management Societies:
Information not available.
III. AUTHORITIES ENFORCING INTELLECTUAL PROPERTY
Industrial Property Tribunal
Multi-Member Court (first instance).
Contact points:
As above, under Supervisory Ministry for
Industrial Property.
________
As above, under Industrial Property Office.
Copyright Tribunal
Contact point:
As above, under Copyright Office.
GREECE (GR) 5
Other
Ministry of Finance
DG des douanes et accises
19ème Direction des procédures douanières
Section A
10, rue Karag. Servias
101 84 Athens
Tel.: (30.1) 331.34.00
(ext. 205 and 206)
323.23.05 (direct)
Fax: (30.1) 323.29.27
Ministry of Development
Ministère du développement
Direction de la propriété industrielle et
commerciale
As above, under Supervisory Ministry
for Trade Marks.
Tel.: (30.1) 382.17.17
Fax: (30.1) 384.26.42
IV. EDUCATIONAL INSTITUTIONS TEACHING INTELLECTUAL
PROPERTY
Faculties of Law at the Universities of
Athens, Thessaloniki and Komotini.
________
“Pantio” University of Political Sciences
________
University of Thrace
Faculty of Law
69100 Komotini
Tel.: (30.531) 27.486
Fax: (30.531) 28.253
V. INDUSTRIAL PROPERTY STATISTICS
Applications filed and/or registered for 2002:
Patents Trade Marks Industrial Designs
Applications by: residents 519 5,290 193
non-residents 41 1,143 112
Grants to: residents 320 6,034 180
non-residents 36 3,421 106
PCT – Filed by EPO
Applications by residents and non-residents:
Grants to residents and non-residents:
110,803 (71 residents, 110,732 non-residents)
9,108 (6 residents, 9,102 non-residents)
Madrid System
International Registrations:
Total applications:
Total registrations:
4,932 (non-residents only)
4,642 (non-residents only)
GREECE (GR) 6
The Hague System – Information not available.
International Registrations:
Total applications:
Total registrations:

IPTV – η επόμενη μέρα για το διαδίκτυο;
Η ανάπτυξη δικτύων ευρείας ζώνης (που επιτρέπουν ταχύτητες σύνδεσης στο Internet πολύ πιο γρήγορες από το παρελθόν, προέκυψε πιο γρήγορα από τις αντίστοιχες χρήσεις. Ιδίως στη Γαλλία και στην Ιταλία έχουν γίνει μεγάλες επενδύσεις πάνω στα ευρυζωνικά δίκτυα. Το τελευταίο διάστημα έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται με μεγάλη ταχύτητα λοιπόν κύρια σε αυτές τις χώρες αλλά με τάση επέκτασης και σε άλλες (π.χ. στην Ελλάδα) η υπηρεσία της IPTV(Internet Protocol Television).
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Sofrecom (που αναλαμβάνει σχετικές μελέτες για λογαριασμό κρατών και εταιριών τηλεπικοινωνιών) πάνω από 900.000 είναι ήδη οι συνδρομητές σε υπηρεσίες IPTV στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από αυτούς, οι 445.000 είναι στη Γαλλία, ενώ όλα δείχνουν ότι η τεχνολογία IPTV σύντομα θα κατακλύσει την Ευρώπη. Την ίδια στιγμή ο αντίστοιχος αριθμός στις ΗΠΑ ανέρχεται μόλις στις 72.000. (στοιχεία του Δεκεμβρίου του 2005).
Πέρα από την κανονική ροή του προγράμματος, ο συνδρομητής μπορεί να παραγγείλει ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα (εκπομπή, ταινία, αγώνα) που επιθυμεί να δει. Παράλληλα όμως δίνεται η ευκαιρία στις εταιρίες που θα αναλάβουν να υλοποιήσουν την IPTV να έχουν μια πολύ ξεκάθαρη εικόνα για το ποιοι συνδρομητές και συνδρομήτριες, πότε και για πόσο παρακολουθούν ποια προγράμματα... 
Ίσως όμως η πιο σημαντική επίδραση της ανάπτυξης του IPTV θα είναι η επαφή περισσότερου κόσμου με το ίδιο το ... Internet. Πρωτίστως οι εταιρίες επικοινωνιών αλλά κατ' επέκταση όλες οι κοινότητες (οικονομικές και μη) που εμπλέκονται μέχρι τώρα με το ίντερνετ θα αποκτήσουν σχέση με μια νέα “πελατεία”, τους “τηλεθεατές” - είναι σαφές ότι η χρήση της τηλεόρασης είναι πολύ πιο διαδεδομένη από τη χρήση του διαδικτύου. Και για άλλη μια φορά μέλει να αποδεικτεί ότι το ποσοτικό (περισσότεροι χρήστες, μεγαλύτερη ταχύτητα) μετατρέπεται σε ποιοτικό, καθώς όσο θα διαπλέκεται με τις προϋπάρχουσες δομές και χρήσεις του διαδικτύου  θα αλλάζει τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του ίδιου και του τρόπου με τον οποίο εισβάλλει στη (δυτική) ζωή.